ΕΚΘΕΣΗ

 ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

    EINAI  το  σύνολο των  τεχνολογικών  μέσων  -  έντυπων  και  ηλεκτρονικών  -  που  χρησιμοποιούνται  για  τη  μετάδοση  πληροφοριών,  ειδήσεων,  γνώσεων,  ιδεών  (μηνυμάτων )  σε  απεριόριστο  αριθμό  ανθρώπων  ( δεκτών )

ΔΙΑΚΡΙΝΟΝΤΑΙ  στα  έντυπα  μέσα ( περιοδικός  και  ημερήσιος  τύπος) και  στα  ηλεκτρονικά  μέσα ( ραδιόφωνο,  τηλεόραση,  διαδίκτυο).

 Δευτερευόντως  ονομάζονται  μέσα  μαζικής  επικοινωνίας,  αφού  εκτός  από  την  ενημέρωση/ πληροφόρηση  του  κοινού  παρέχουν  τη δυνατότητα  να  επικοινωνήσουμε  τόσο  με  το  ίδιο  το  μέσο / πομπό  όσο  και  με  άλλους  δέκτες ( ακροατές,  θεατές,  αναγνώστες )  με  διάφορους  τρόπους  και  με  στόχο  την  ανταλλαγή  μηνυμάτων ( ειδήσεων,  γνώσεων,  απόψεων ).

Η  ΔΥΝΑΜΗ  ΤΟΥΣ  προέρχεται  απ’  το  συνδυασμό  εικόνας,  λόγου  και  ήχου  αλλά  και  την  πρωτοφανή  τελειοποίηση  και  εξάπλωσή  τους.

ΤΑ  ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ  των  έντυπων   Μ.Μ.Ε.                                                                                                                                           Ως  θετικά  αναφέρονται  η  ευρύτητα  της  ανάπτυξης  και  του  σχολιασμού  μιας  είδησης,  οι  ευκαιρίες  που  δημιουργούν  για  πνευματική  αφύπνιση ( ενεργοποίηση  της  σκέψης,  της  μνήμης,  της  φαντασίας ),  η  δυνατότητα  που  παρέχουν  στο  δέκτη  να  προσαρμόζει  την  ανάγνωση  στους  δικούς  του  ρυθμούς,  η  πλήρης  κατανόηση  και  εμβάθυνση  στα  μηνύματα / πληροφορίες  που  δέχεται  ο  δέκτης,  η  συμβολή  τους  στη  γλωσσική  καλλιέργεια  του  δέκτη  χάρη  στον  επεξεργασμένο λόγο.                                                                                                       Ως  αρνητικά  αναφέρονται  η  αδυναμία  άμεσης  και  έγκαιρης  ενημέρωσης,  η  σκανδαλοθηρική  πρακτική  και  η   παραπληροφόρηση,  η  εξυπηρέτηση  ιδιοτελών  σκοπών   και  ο  αναπόφευκτος  αποπροσανατολισμός  του  κοινού.

ΤΑ  ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ  των  ηλεκτρονικών  Μ.Μ.Ε.

Ως  θετικά  αναφέρονται  η  δυνατότητα  άμεσης  και  ταχύτατης  πληροφόρησης,  η  παραστατικότητα   και  η  ζωντάνια  στον  τρόπο  μετάδοσης  των  ειδήσεων (συνδυασμός  λόγου,  ήχου,  μουσικής  και  κινούμενης  εικόνας ),  η  αληθοφάνεια  με  την  οποία  παρουσιάζουν  τα  γεγονότα (απευθύνονται  στο  υποσυνείδητο  του  ανθρώπου ),  η  ευκολία  της  παρακολούθησης (συνδυασμός  ενημέρωσης,  ανάπαυσης  και  ψυχαγωγίας ),  η  δυνατότητα  να  παρέχουν  παιδεία (εκπαιδευτικά  προγράμματα ).                                                                                                                                                                                                                            

  Ως  αρνητικά  αναφέρονται  η  παθητικοποίηση  του  δέκτη (σωματική  και  πνευματική  αδράνεια ),  η  μαζικοποίηση  και  τυποποίηση  της  σκέψης,  η  συμβολή  τους  στην  αποξένωση  των  ανθρώπων,  στον  υπερκαταναλωτισμό,  στο  στείρο  μιμητισμό  και  στην  υιοθέτηση  αρνητικών  προτύπων,  η  κακοποίηση  της  γλώσσας (ξενισμοί,  μη  επιμελημένες  διατυπώσεις  του  προφορικού  λόγου )

Η  ΠΡΟΣΦΟΡΑ  ΤΟΥΣ  ,  ανάλογα  με  τον  τρόπο  λειτουργίας  τους  σε  ποικίλους  τομείς  της  ανθρώπινης  ζωής  και  δραστηριότητας,  χαρακτηρίζεται  θετική  ή  αρνητική.  Θετική  θεωρείται  η  προσφορά  τους :  α) στην  ενημέρωση ,  αφού  μεταδίδουν  έγκαιρα  και  έγκυρα  κάθε  είδους  μηνύματα,  πληροφορίες  και  ειδήσεις  ώστε  να  βοηθήσουν  τον  άνθρωπο  να  λύσει  πρακτικά,  καθημερινά  θέματα,  να  ενημερωθεί  για  ζητήματα  εθνικού  και  παγκόσμιου  ενδιαφέροντος  αλλά  και  να  γνωρίσει  τον  πολιτισμό  και  τον  τρόπο  ζωής  διαφορετικών  λαών.  Έτσι ,  συμβάλλουν  στην  εθνική  αυτογνωσία,  στη  διατήρηση  της  εθνικής  ταυτότητας  αλλά  και  στο  σεβασμό  του  διαφορετικού,  αφού  προωθούν  συναισθήματα  συμπάθειας  και  αλληλεγγύης  προς  τους  πολίτες  του κόσμου..   Και   ταυτόχρονα , αναπτύσσουν  την  οικουμενική  συνείδηση    καθιστώντας  σαφές  ότι  τα  προβλήματα  των  ανθρώπων  είναι  κοινά  και  απαιτούνται  κοινές  λύσεις.  β)στην   πολιτικοποίηση  του  πολίτη  ,αφού  δίνουν   περιεχόμενο  σε  πολιτικές  έννοιες,  ενημερώνουν  για  τις  πολιτικές  διαδικασίες  και  τους  αγώνες  για  την  κατάκτηση  ή  τη  διατήρηση  της  εξουσίας,  πληροφορούν  για  τα  κόμματα  και  τα  προγράμματά  τους,  για  τις  αποφάσεις  των  κυβερνήσεων  και  για  τις  διεθνείς  πολιτικές  εξελίξεις. Συμβάλλουν, δηλαδή,  στη  διαμόρφωση  της  άποψης  του  πολίτη  και  στην  αποκρυστάλλωση  της  γνώμης  του  για  τα  γεγονότα  της  δημόσιας  ζωής. Έτσι , ο  πολίτης  μπορεί  πλέον  να  εκφράσει  απόψεις,  να  διακηρύξει  ιδέες  και  να  υπερασπιστεί  πολιτικές  πεποιθήσεις.  Μπορεί , ακόμα, να  κρίνει  την  πολιτική  ηγεσία,  να  στηλιτεύσει  αυθαιρεσίες  της,  να  διατυπώσει  προτάσεις  για  τη  λύση  προβλημάτων,  να  διεκδικήσει  την  ικανοποίηση  δίκαιων  αιτημάτων  του  και  να  υπερασπιστεί  δικαιώματά  του.  Διαμορφώνουν  πολιτικό  ήθος  και  συμπεριφορά  και  με  αυτόν  τον  τρόπο  στηρίζουν  το  διάλογο  και  τη  δημοκρατία. γ) στην  κοινωνικοποίηση  του  ανθρώπου,  αφού  τον  εντάσσουν  στον  κόσμο  με  την  ενημέρωση  και  την  ευαισθητοποίηση  σε  ποικίλα  κοινωνικά  θέματα,  προωθούν  τη  συλλογικότητα,  αναδεικνύουν  τα  κοινωνικά  προβλήματα,  επαναπροσδιορίζουν  τους  κοινωνικούς  ρόλους,  τους  κανόνες  και  τις  αξίες. Τελικά,   συμβάλλουν  στη  συναδέλφωση  των  λαών  και  την  εδραίωση  της  παγκόσμιας  ειρήνης.  δ) στην  πνευματική  αναγέννηση  του  ανθρώπου,  αφού  τα  μορφωτικά  μηνύματα  που  εκπέμπουν,  το  εύρος  και  η  ποικιλία  των   γνωστικών  αντικειμένων  που  παρουσιάζονται  από  ειδικούς  επιστήμονες,  πνευματικούς  ανθρώπους  ή  καλλιτέχνες  αποτελούν  συνεχή  και  ανεξάντλητη  πηγή  γνώσης,  καταπολέμησης  των  προλήψεων,  των  δεισιδαιμονιών  και  κάθε  είδους  εθνικιστικών  και  ρατσιστικών  αντιλήψεων. Καλλιεργούν  την   κριτική  σκέψη,  την  πνευματική  εγρήγορση,  την  αυτογνωσία  και  τη  δημιουργική  φαντασία . Παράλληλα,  καλλιεργούν  και  διαμορφώνουν  τη  γλώσσα.  Δημιουργούν,  έτσι,  ολοκληρωμένες  προσωπικότητες  που  είναι  έτοιμες  να  προάγουν  τον  πολιτισμό,  τις  επιστήμες  και  τις  τέχνες. ε)  στην  ψυχαγωγία, δηλαδή  στη  διάπλαση  του  εσωτερικού  κόσμου  του  ανθρώπου  μέσα  από  την  έκφραση  του  ωραίου  σε  όλες  τις  μορφές  της  τέχνης ( εικαστικές,  τονικές,  μιμικές )  και  των  γραμμάτων,  την  προβολή  των  παραδόσεων,  των  ηθών  και  των  εθίμων  και  γενικότερα  τη  γόνιμη  αξιοποίηση  του  ελεύθερου  χρόνου  του  ανθρώπου στ) στην  ηθικοποίηση  και  ολοκλήρωση  της  προσωπικότητας  του  ανθρώπου  με  την  ανθρωπιστική  προσέγγιση  των   θεμάτων  που  τον  απασχολούν  και  τον  προσανατολισμό   σε  ηθικά  πρότυπα,  ιδανικά,  αρχές  και  αξίες. ζ) στην  ψυχολογική  ενίσχυση  του  ανθρώπου,  αφού  τον  απαλλάσσουν  από  το  άγχος  της  καθημερινότητας  και  καταπολεμούν  την  ανία  και  την  πλήξη  του. η) στην  οικονομική  ανάπτυξη  της  κοινωνίας  με  την  προσφορά  εργασίας  σε  πολλούς  ανθρώπους,  την  παρέμβαση  σε  οικονομικές  δραστηριότητες  μέσω  της  διαφήμισης  αλλά  και  την  προβολή  οικονομικών,  εμπορικών,  επαγγελματικών  θεμάτων  και  προβλημάτων  και  την  αναζήτηση  λύσεων. θ) στη  διαμόρφωση  υγιούς  εθνικής  συνείδησης  και  τη  διατήρηση  της  εθνικής  ταυτότητας,  στη  διαμόρφωση  οικουμενικής  συνείδησης  και  πνεύματος  κοσμοπολιτισμού,  στην  επικοινωνία  ,  γνωριμία  και  συναδέλφωση  των  λαών,   στην  προβολή  παγκόσμιων  προβλημάτων  και  στην  κινητοποίηση  των  ανθρώπων  για  την  κοινή  αντιμετώπισή  τους.

Αρνητική  θεωρείται  η  προσφορά  τους  α) στον  πολιτικό  τομέα,  όταν  βρίσκονται   υπό  τον  έλεγχο  της  εκάστοτε  εξουσίας  ή  προπαγανδίζουν  ιδεολογίες  ή  κόμματα. Τότε,  καταργούν  την  πολυφωνία,  αποτρέπουν  το  διάλογο  και  εκφυλίζουν  το  ρόλο  του  πολίτη  και  του  πολιτικού,  αφού  παραπληροφορούν,  συσκοτίζουν  την  αλήθεια  και  χειραγωγούν  την  κοινή  γνώμη. Επιβουλεύονται, έτσι ,  τη  δημοκρατία  και  καταστρατηγούν  τους  πολιτικούς  θεσμούς.  β) στον  κοινωνικό  τομέα,  όταν  αποτρέπουν  την  κοινωνικοποίηση  του  ανθρώπου  διαταράσσοντας  τις  διαπροσωπικές  του  σχέσεις,  όταν  υποβαθμίζουν  τη  σημασία  διαφόρων  κοινωνικών  προβλημάτων  και,  επομένως,  αδρανοποιούν  την  κοινή  γνώμη  και  όταν  προβάλλουν  λανθασμένα  πρότυπα  κοινωνικής  συμπεριφοράς ( βία,  εγκληματικότητα ),  κατασκευάζουν  και  επιβάλλουν  είδωλα. γ) στον  πνευματικό  τομέα,  όταν  ενημερώνουν  μονόπλευρα  με  αποτέλεσμα  την  άμβλυνση  της  κριτικής  ικανότητας  και  την  πνευματική  νωθρότητα,  όταν  προβάλλουν  με  υπερβολικό  τρόπο  ασήμαντα  θέματα  προκαλώντας  σύγχυση  στο  κοινό  για  λόγους  εντυπωσιασμού,  όταν  ενισχύουν  την  αμάθεια,  τις  προκαταλήψεις,  τις  προλήψεις  και  τις  δεισιδαιμονίες  φανατίζοντας  και  αναπτύσσοντας  ρατσιστικές  αντιλήψεις, όταν  συμβάλλουν  στην  υποβάθμιση  της  γλώσσας (προχειρότητα  στη  σύνταξη,  λανθασμένη  και  συνθηματολογική  χρήση  της  γλώσσας,  υπερβολική  χρήση  ξένων  όρων,  κυριαρχία  ήχου  και  εικόνας  στο  λόγο ). δ) στον  πολιτιστικό  τομέα,  όταν  παρέχουν  νόθη  ψυχαγωγία  με  προϊόντα  χαμηλής  ποιότητας (κίτρινος  τύπος )  ή  όταν  προωθούν  μια  μαζική  εμπορική  κουλτούρα  που  οδηγεί  σε  πολιτιστική  ισοπέδωση. ε) στον  ηθικό  τομέα,  όταν  προβάλλουν  ιδεολογήματα  που  διαβρώνουν  τα  ήθη (υλικός  ευδαιμονισμός,  δόξα κ.α. ) ή  όταν  εμπορευματοποιούν  τον  ανθρώπινο   πόνο  διαβρώνοντας  την  ηθική  συνείδηση  του  κοινού (αναισθησία  στον  πόνο  και  τη  δυστυχία  των  άλλων )ή  των  δημοσιογράφων (ανενδοίαστο  κυνήγι  της  αποκλειστικότητας) στ) στον  οικονομικό  τομέα,  όταν  ενισχύουν  τον  καταναλωτισμό  και  προβάλλουν  υλιστικά  πρότυπα  ζωής  ζ) στον  εθνικό / διακρατικό  τομέα,  όταν  συντηρούν  τον  άκρατο  εθνικισμό,  όταν  προβάλλουν  ξένα  πρότυπα  και  καλλιεργούν  την  ξενομανία  και  γενικά  όταν  υπονομεύουν  τις  διακρατικές  σχέσεις  με  την  προβολή  φανατικών  και  δογματικών  θέσεων  πάνω  σε  διεθνή  ζητήματα

ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ  ΓΙΑ  ΤΗ  ΣΩΣΤΗ  ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ  ΤΩΝ  ΜΜΕ

Οι  προϋποθέσεις  αυτές  σχετίζονται  τόσο  με  την  εποχή  όσο  και  με  το  άτομο. Συγκεκριμένα,  η  υγιής  λειτουργία  των  ΜΜΕ  απαιτεί   ύπαρξη  δημοκρατικού  πολιτεύματος (ελευθεροτυπία,  ελεύθερη  διακίνηση  ιδεών  και  έκφραση,  πολυφωνία,  γόνιμος  διάλογος,  απρόσκοπτη  ενημέρωση ),  τήρηση  του  κώδικα  δημοσιογραφικής  δεοντολογίας,  απαλλαγή  από  οικονομικές  ή  πολιτικές /κομματικές  εξαρτήσεις,  θέσπιση  νόμων  από  την  πολιτεία,  επιλογή  των  φορέων  των  ΜΜΕ  με  αξιολογικά  κριτήρια ( γενικότερη  παιδεία,  ειδικές  γνώσεις,  έλεγχος  των  πηγών  και  διασταύρωση  των  ειδήσεων,  σεβασμός  στη  νοημοσύνη,  την  αισθητική,  την  προσωπικότητα  του  δέκτη,  απαλλαγή  από  φανατισμό,  σκοπιμότητες  και  εμπάθειες,  τήρηση  του  κώδικα  επαγγελματικής  δεοντολογίας,  ήθος,  υψηλό  αίσθημα  ευθύνης,  κατανόηση  του  ρόλου  τους  ως  πνευματικών  ανθρώπων,  υπηρέτηση  της  ελεύθερης  έκφρασης,  της  δημοκρατίας  και  του  διαλόγου),  σωστή  αντιμετώπιση  των  ΜΜΕ  από  το  κοινό (κρίση  και  αξιολόγηση  των  ειδήσεων,  διασταυρωμένη  πληροφόρηση,  πολιτική  και  κοινωνική  συνείδηση,  άσκηση  πίεσης  για  αντικειμενική  ενημέρωση  και  αναβάθμιση  της  ποιότητας  των  προγραμμάτων )με τη  βοήθεια  της  οικογένειας,  του  σχολείου  και  των  πνευματικών  ανθρώπων.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ  είναι  η  μετάδοση  μηνυμάτων ( ειδήσεων,  γνώσεων,  ιδεών, απόψεων) από  έναν  πομπό  και  η  παράλληλη  πρόσληψή  του  από  κάποιο  δέκτη.  Η  διαδικασία  της  πληροφόρησης  προϋποθέτει  εκτός  από  τον  πομπό,  το  δέκτη  και  το  μήνυμα  και ένα  μέσο / δίαυλο (τύπος,  τηλεόραση,  ραδιόφωνο,  διαδίκτυο ).Δηλώνει  την  καταγραφή  και  συσσώρευση  πληροφοριών  και  την  άκριτη  αποδοχή  τους  από  το  δέκτη.

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ  είναι  η  παροχή  πληροφοριών  για  τρέχοντα  ζητήματα  που  γνωρίζει  ο  δέκτης  ύστερα  από  γόνιμη  αξιοποίηση  και  αφομοίωση  του  πληροφοριακού  υλικού, δηλαδή  ύστερα  από  εμβάθυνση  και  κατανόησή  του.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ  είναι  το  προϊόν  της  πληροφόρησης,  τα  γνωστικά  στοιχεία  που  δίνει  ή  παίρνει  κανείς

ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ  είναι  η  κακή  πληροφόρηση ( μετάδοση  ανακριβών,  μονόπλευρα  διογκωμένων  ή  ψευδών  πληροφοριών  ή  απόκρυψη  άλλων  με  στόχο/ αποτέλεσμα  την  παραπλάνηση,  τη  σύγχυση  του  αποδέκτη ). Ωστόσο,  η   παραπλάνηση  μπορεί  να  γίνει  και  κατά  λάθος  ή  από  άγνοια  ή  για  την  προστασία  προσωπικών  δεδομένων  ή  για  λόγους  εθνικού/ δημόσιου  συμφέροντος.  Κυρίως,  όμως,  ο  όρος  παραπληροφόρηση  δηλώνει  υστεροβουλία,  αποδίδει   ταπεινά  ή  ύποπτα  κίνητρα  στον  πομπό.

ΜΕΘΟΔΟΙ  της  παραπληροφόρησης  είναι  η  έντεχνη  απόκρυψη  ή  και  παραποίηση  του  περιεχομένου (ολόκληρου  ή  μέρους ) της  είδησης,  η  μονόπλευρη  παρουσίαση  μιας  είδησης,  ο  σκόπιμος  τονισμός  ή  η  σκόπιμη  υποβάθμιση  μιας  είδησης ( με  λεκτικούς  ή  με  οπτικούς  τρόπους ),  η  διαπλοκή  του  γεγονότος  με  το  σχόλιο  στην  είδηση.

 ΑΙΤΙΑ  της  παραπληροφόρησης: α)από  την  πλευρά  των  πομπών  είναι  η  εξυπηρέτηση  πολιτικών  και  κομματικών  σκοπιμοτήτων,  οικονομικών  συμφερόντων  και  ιδιοτελών  σκοπών  των  σύγχρονων  ΜΜΕ,  των  κυβερνήσεων  και  των  πολιτικών  κομμάτων,  διαφόρων  οργανωμένων  ομάδων  ή  ορισμένων  δημοσιογράφων. β) από  την  πλευρά  των  δεκτών  αίτια  αποτελούν  η  έλλειψη  ευρύτερης  παιδείας  και  πνευματικής  καλλιέργειας,  η  ηθικοπνευματική  κρίση  και  η ιδεολογική  σύγχυση  της  εποχής  μας,  ο  προσανατολισμός  του  σύγχρονου  ανθρώπου  σε  υλικές  αξίες  ,η  θεοποίηση  της  τεχνολογίας  και  ο  σύγχρονος  βιομηχανοποιημένος  τρόπος  ζωής.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ  της  παραπληροφόρησης  αποτελούν  η  υπονόμευση  της  δημοκρατίας,  ο  αποπροσανατολισμός  και  η  χειραγώγηση  του  κοινωνικού  συνόλου,  η  παθητικοποίηση,  η  αδράνεια  και  η  αδιαφορία  του  κοινού  και  των  ατόμων  και  ακολούθως  η  μαζοποίησή  τους,  η  δημιουργία,  διαιώνιση  ή  όξυνση  σοβαρών  προβλημάτων ( αδικίες,  ανισότητες,  συγκρούσεις,  οικονομική  κρίση,  κρίση  αξιών,  ρατσισμός,  εγκληματικότητα κ.α.  ),    η   αλλοίωση  της  εθνικής  ταυτότητας  και  τέλος,  ο  κλονισμός  των  διακρατικών  και  διαπροσωπικών  σχέσεων.

ΤΡΟΠΟΙ  ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ  της  παραπληροφόρησης  αποτελούν  α)τα  μ.μ.ε.  με  την  προϋπόθεση  να  παρέχουν  σφαιρική,  ολόπλευρη  και  αντικειμενική  πληροφόρηση  με  σεβασμό  στο  κοινό. Απαραίτητη  είναι  και  η  ολόπλευρη  παιδεία  και  η  ανώτερη  μόρφωση  των  δημοσιογράφων,  το  ήθος  και  η  υπευθυνότητά  τους  και  η  τήρηση  του  κώδικα  επαγγελματικής  δεοντολογίας  με  συνέπεια.  β) η  πολιτεία  με  την  προϋπόθεση  να  προασπίζει  το  δημοκρατικό  πολίτευμα,  δηλαδή  να  θεσπίζει  νόμους  για  τη  σωστή  λειτουργία  των  μ.μ.ε.  και  να  ελέγχει  την  εφαρμογή  των  κανόνων  δημοσιογραφικής  δεοντολογίας.  Χρέος  της  πολιτείας  είναι,  ακόμα,  να  αναβαθμίσει  το  βιοτικό  και  μορφωτικό  επίπεδο  του  λαού,  ώστε  αυτός  να  αντιστέκεται  σε  κάθε  μηχανισμό  παραπληροφόρησης. γ) οι  φορείς  αγωγής  (η  οικογένεια  και  το  σχολείο ) που  οφείλουν  να  μεριμνούν  για  την  πνευματική  και  ηθική  καλλιέργεια  των  παιδιών  και  να  παρέχουν  ανθρωπιστική  παιδεία  ώστε  να  αναπτύσσεται  η  κριτική  ικανότητα , να  καλλιεργείται  η  κοινωνική  συνείδηση  και  να  ενισχύεται  ο  διάλογος   δ) η  πνευματική  ηγεσία  που  οφείλει  να  καταγγέλλει  με  θάρρος  και  παρρησία  φαινόμενα  κακής  πληροφόρησης  αλλά  και  να  συμμετέχει  ενεργά  στη  λειτουργία  των  μ.μ.ε.  ώστε  να  ενημερώνουν  και  να  προβληματίζουν  το  κοινό  για  την αλήθεια  των  πραγμάτων.                                                            ε)κάθε  άτομο,  εάν  επιδιώκει  την  πνευματική  και  ηθική  καλλιέργεια,  την  άσκηση  της  κρίσης  του,   το  αμείωτο  ενδιαφέρον  του  για  τα  παγκόσμια  οικονομικά,  κοινωνικά  και  πολιτικά  θέματα .

ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ  είναι  η  με  κάθε  μέσο  συστηματική  προσπάθεια  επηρεασμού  της  κοινής  γνώμης  με  τη  διασπορά  πληροφοριών,  επιχειρημάτων,  φημών,  μισοαληθειών  ή  ψευδών. Είναι  πάντα  σκόπιμη , ώστε  να  επηρεάσει  τις  προθέσεις  και  τη  δράση  του  κοινού  σύμφωνα  με  τις  επιδιώξεις  του  προπαγανδιστή.

ΜΟΡΦΕΣ                                                                                             ανάλογα  με  το  περιεχόμενό  της-  η  πολιτική,  η  κοινωνική,  η  θρησκευτική,  η  εθνική/εθνικιστική,  η  εμπορική

( διαφήμιση ),  η  επιστημονική  και  γενικότερα  η  ιδεολογική.

                                                                                                                                                               ΦΟΡΕΙΣ  της  μπορεί  να  είναι:  φορείς  εξουσίας ( πολιτικοί  και  στρατιωτικοί  ηγέτες,  κυβερνήσεις,  πολιτικά  κόμματα ),  κοινωνικές  ομάδες ( σύλλογοι,  σωματεία ),  θρησκευτικοί  ηγέτες  και  εκκλησιαστικές  οργανώσεις,  φορείς  αγωγής ( οικογένεια,  σχολείο ),  μ.μ.ε., η  πνευματική  ηγεσία ( διανοούμενοι,  κριτικοί,  επιστήμονες,  καλλιτέχνες )

                                                                                                                                                                             ΜΕΘΟΔΟΙ  της  προπαγάνδας: α) ο  αυθαίρετος,  άδικος  και  αναπόδεικτος  λόγος, β) ο  υβριστικός  λόγος,  η  συκοφαντία  και  η  δαιμονοποίηση,  γ) η  υποπληροφόρηση  και  η  παραπληροφόρηση , δ) η  καταιγιστική  επανάληψη, ε) η  σκόπιμη  διαπλοκή  γεγονότος  και  σχολίου  στην  είδηση, στ) η  κινδυνολογία  και  η  συνθηματολογία, ζ) η  λεξιμαγεία  και  η  ωραιολογία, η) η  φημολογία, θ) η  χρήση  λόγου,  ήχου,  εικόνας  προς  χάριν  εντυπωσιασμού  και  έγερσης  συναισθημάτων,ι) το  οικείο  και  φιλικό  ύφος  και  ο  γλυκός  ή, αντίθετα , έντονος  τόνος  της  φωνής.

ΑΙΤΙΑ  ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑΣ                                                                                                                Από  πομπούς:α) η  εξυπηρέτηση  συμφερόντων  και  σκοπιμοτήτων,       β) η  ικανοποίηση  προσωπικών  φιλοδοξιών,  γ) ο  φανατισμός,  οι  προκαταλήψεις  και  οι  ιδεοληψίες,  δ)η  διαπλοκή  μ.μ.ε.  και  φορέων  εξουσίας,    ε) η  έλλειψη  πραγματικής  δημοκρατίας ,στ) η  κρίση  αξιών.  Από  δέκτες: α) η  αποτελεσματικότητα  των  μηχανισμών  και  των  μεθόδων  των  προπαγανδιστών,  β)  η  έλλειψη  παιδείας  και  άρα  κριτικής  σκέψης ,γ) ο  καταναλωτισμός  και  η  θεοποίηση  του  χρήματος, δ) η  τυφλή  προσκόλληση  στην  ειδίκευση, ε) η  πολυπλοκότητα  των  σύγχρονων  κοινωνιών  και  οι  έντονοι  ρυθμοί  ζωής, στ) η  αστικοποίηση  των  σύγχρονων  κοινωνιών

                                                                                                     ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ  ΤΗΣ  ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑΣ: α) στον  πνευματικό- ηθικό  τομέα  πλήττεται  η  ελευθερία  σκέψης  και  έκφρασης,  αμβλύνεται  η  κριτική  ικανότητα,  επέρχεται  αποπροσανατολισμός,  μαζοποίηση  και  χειραγώγηση  της  κοινής  γνώμης. β) στον  κοινωνικό  τομέα  αποπροσανατολίζεται  ο  άνθρωπος  από  τα  πραγματικά  προβλήματα  και  καταστρέφεται  η  κοινωνική  ενότητα  και  ομαλότητα,  αφού  παρουσιάζονται  φαινόμενα  είτε  παθητικοποίησης  και  αδιαφορίας  είτε  μαζικής  υστερίας  και  παροξυσμού. γ) στον  πολιτικό  τομέα  υπονομεύεται  η  δημοκρατία,  αφού  εμποδίζεται  ο  προσωπικός  πολιτικός  λόγος,  η  νηφάλια  κρίση,  ο  έλεγχος  της  εξουσίας  και  οι  προτάσεις δ) στον  οικονομικό- υλικό  τομέα  επιβάλλονται  υλιστικά  πρότυπα  και  ευνοείται  ο  καταναλωτισμός. ε) στον  πολιτιστικό  τομέα  εκφυλίζονται  οι  τέχνες  και  τα  γράμματα  και η  επιστήμη  μετατρέπεται  σε  πειθήνιο  όργανο   στ) στον  εθνικό/διεθνικό  τομέα  προκαλείται  μισαλλοδοξία,  δημιουργούνται  εντάσεις  και  υπονομεύεται  η ειρήνη.

                                                                                                        ΤΡΟΠΟΙ   ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ  ΤΗΣ  ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑΣ:

Ο  σύγχρονος  άνθρωπος  μπορεί  να  αντισταθεί  με  τρόπους  ανάλογους  με  αυτούς  που  τον  βοηθούν  να  αμυνθεί  ενάντια  στην  παραπληροφόρηση.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ  ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑ

Eίναι  το  σύνολο  των  κανόνων,  των  αρχών  που  ρυθμίζουν  τον  τρόπο με  τον  οποίο  πρέπει  να  φέρονται  οι  δημοσιογράφοι,  ιδίως  τη  συμπεριφορά  και  τις  επιτρεπόμενες  μεθόδους  κατά  την  άσκηση  των  επαγγελματικών  τους  καθηκόντων.

Στοχεύει  α) στο  να  επαναβεβαιώσει  και  να  διασφαλίσει  τον  κοινωνικό  ρόλο  του  δημοσιογράφου  στις  νέες  συνθήκες  της  παγκοσμιοποίησης , της  επικοινωνίας  και  της  αυξημένης  εμβέλειας  και  επιρροής  των  μ.μ.ε,  β) στο  να  αποθαρρύνει  κάθε  απόπειρα  κρατικού  ή  άλλου  επηρεασμού   με  τον  αυτοκαθορισμό  κανόνων  υπεύθυνης  επαγγελματικής  λειτουργίας γ) στο  να  κατοχυρώσει  την  ελευθερία  της  πληροφόρησης  και  της  έκφρασης,  την  αυτονομία  και  την  αξιοπρέπεια  του  δημοσιογράφου  και  να  θωρακίσει  την  ελευθεροτυπία  προς  όφελος  της  δημοκρατίας  και  της  κοινωνίας.

ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ( internet )

Eίναι  ένα  παγκόσμιο  δίκτυο  πληροφοριών,  αφού  ενώνει  υπολογιστές  και  δίκτυα  που  είναι  εγκατεστημένα  σε  πανεπιστήμια,  βιβλιοθήκες,  επιχειρήσεις,  νοσοκομεία,  κρατικούς  οργανισμούς,  ερευνητικά  ινστιτούτα,  μέσα  μαζικής  ενημέρωσης,  και  άλλους  οργανισμούς.                                        Η  πρόσβαση  στις  πληροφορίες  επιτυγχάνεται  με  τη  χρήση  ηλεκτρονικών  υπολογιστών,  εφοδιασμένων  με  τα  κατάλληλα  προγράμματα. Οι  συνδέσεις  γίνονται  με  τη  χρήση  επίγειων  ή  δορυφορικών  συνδέσεων.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ  ΑΠΟ  ΤΗ  ΧΡΗΣΗ  ΤΟΥ  ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ                                              

Θετικά,

α) στον  πολιτικό/ κοινωνικό  τομέα  συμβάλλει  στην  κοινωνικοποίηση  των  ατόμων,  παρέχει  κοινωνικές  υπηρεσίες,  επιτρέπει  την  αναβάθμιση  της  δημόσιας  διοίκησης,  συμβάλλει  στη  διεύρυνση  της  δημοκρατίας,  β)  στον  πνευματικό/ πολιτιστικό  τομέα  επιτρέπει  τη  γρήγορη  και  εύκολη  μετάδοση  γνώσεων  και  ανταλλαγή  πληροφοριών  και  άρα  την  ανάπτυξη  της  κριτικής  ικανότητας  των  ατόμων,  διευκολύνει  την  επικοινωνία  και  τη  συνεργασία  ειδικών/ επιστημόνων  με  αποτέλεσμα  την  επιστημονική  και  τεχνολογική  εξέλιξη,  παρέχει  νέες  δυνατότητες  στην  εκπαίδευση,  πραγματοποιεί  πολιτιστικές  ανταλλαγές,  φέρνει  το  ευρύ  κοινό  σε  άμεση  επαφή  με  την  τέχνη  και  τα  πολιτιστικά  δρώμενα  και  προσφέρει  νέους  τρόπους   ψυχαγωγίας. γ) στον  οικονομικό/ επαγγελματικό  τομέα  συμβάλλει  στην  παγκοσμιοποίηση  της  αγοράς,  δημιουργεί  νέες  συνθήκες  στην  αγορά  και  στο  χώρο  εργασίας,  παρέχει  υπηρεσίες  με  πολύ  χαμηλό  κόστος,  δ) στον  εθνικό/διεθνικό  τομέα  καταργεί  τα  εθνικά  σύνορα, αναπτύσσει  οικουμενική  συνείδηση  και  επιτρέπει  τη  διεθνοποίηση  προβλημάτων  και  άρα  πιέζει  τους  υπεύθυνους  για  επίλυσή  τους.

Αρνητικά,

α) στον  πολιτικό/ κοινωνικό  τομέα  η  πολύωρη  ενασχόληση  με  το  διαδίκτυο επιφέρει  την  αποξένωση  των  ανθρώπων  και  τον  περιορισμό  των  διαπροσωπικών  σχέσεων,  περιορίζει  την  κοινωνικότητα  των  ανθρώπων,  προάγει  φαινόμενα  κοινωνικής  νοσηρότητας  εξ’ αιτίας  της  διακίνησης  ανεξέλεγκτου  υλικού  και  ελλείψεων  στο  νομοθετικό  πλαίσιο,  εμφανίζει  νέες  μορφές  εγκληματικότητας  και  υπονομεύει  τη  δημοκρατία  με  την  ασύδοτη  εκμετάλλευση  προσωπικών  δεδομένων,  τη  διασπορά  ψευδών  ειδήσεων  και  την  αδυναμία  των  κρατούντων  να  προστατέψουν  τους  πολίτες. β) στον  πνευματικό/ πολιτιστικό  τομέα  προσφέρει  τεράστιο  όγκο  πληροφοριών  με  αποτέλεσμα  να  είναι  αδύνατος  ο  έλεγχός  τους,  εθίζει  στην  παθητικοποίηση,  στην  άμβλυνση  της  κριτικής  ικανότητας  και  στην  απομάκρυνση  από  άλλες  πηγές  γνώσης  με  αποτέλεσμα  τον  κίνδυνο  μαζοποίησης  και  χειραγώγησης  ατόμων  αλλά  και  λαών.  Απειλεί  την  ατομική  ελευθερία  εξ’ αιτίας  του  κινδύνου  παραβίασης  προσωπικών  δεδομένων,  οδηγεί  στην  απομάκρυνση  από  την  παράδοση  και  τις  πνευματικές  αξίες,  στη  συρρίκνωση  και  αλλοίωση  των  εθνικών  γλωσσών  και  στην  πολιτιστική  ομοιομορφία.  Τέλος,    προσφέρει  νόθη  ψυχαγωγία  γ) στον  οικονομικό/ επαγγελματικό  τομέα  ενέχει  τον  κίνδυνο  της  αύξησης  της  ανεργίας  και  περιστολής  των  εργασιακών  δικαιωμάτων  και  ενισχύει  τον  καταναλωτισμό,  δ) στον  ψυχοσωματικό  τομέα  εμφανή  είναι  σοβαρά  σωματικά  προβλήματα  που  δημιουργούνται  από  την  καθήλωση  στην  οθόνη  του  υπολογιστή  αλλά  και  άγχος,  ανησυχία,  ανασφάλεια  και  φόβο  στα  άτομα  που  δεν  είναι  μυημένα  στις  νέες  τεχνολογίες.

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ  ΓΙΑ   ΤΗ   ΣΩΣΤΗ    ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ  ΤΟΥ 

α) η  πολιτεία  πρέπει  να  ρυθμίσει  νομοθετικά  τη  λειτουργία  του  διαδικτύου  ώστε  να  προφυλάσσονται  τα  προσωπικά  δεδομένα,  να  κατοχυρώνονται  τα  πνευματικά  δικαιώματα,  να  πραγματοποιούνται  με  ασφάλεια  συναλλαγές,  να  προστατεύονται  ιδιαίτερα  οι  ανήλικοι  από  επιζήμιο  υλικό .Πρέπει , εξάλλου, να  λάβει  μέτρα  για  τον  εκδημοκρατισμό  του  διαδικτύου, ώστε  να  χρησιμοποιείται  ελεύθερα,  να  εισαχθεί  στην  εκπαίδευση  και  τις  δημόσιες  υπηρεσίες  και  όλοι  να  είναι  γνώστες  της  χρήσης  του. β) ο  χρήστης  πρέπει  να  ελέγχει  τις  πληροφορίες  και  να  χρησιμοποιεί  ορθολογικά  το  διαδίκτυο  ώστε  να  μη  βλάπτεται γ) το  σχολείο  οφείλει  να  παρέχει  ανθρωπιστική  παιδεία   και  πολύπλευρη  καλλιέργεια  στους  νέους  και  να  αναπτύσσει  την  κριτική  τους  ικανότητα  αλλά  και  να  παρέχει  ειδικές  γνώσεις  για  την  ηλεκτρονική  τεχνολογία δ) η  οικογένεια  οφείλει  να  προστατεύει  τα  παιδιά  από  τους  κινδύνους  του  διαδικτύου  και  να  τα  παρακινεί  και  σε  άλλες  ασχολίες  που  ολοκληρώνουν  την  προσωπικότητά  τους.

Τελικά,  το  διαδίκτυο  αποτελεί  επανάσταση  στο  χώρο  της  πληροφορίας  και  της  επικοινωνίας: η  στάση  του  δέκτη  είναι  πιο  ενεργητική ( αμφίδρομο  μαζικό  μέσο  επικοινωνίας ),  υπάρχει  η  δυνατότητα  για  πολλές  και  διαφορετικές  μορφές  επικοινωνίας,  πρόσβαση  σ’ αυτό  έχουν  μόνο  όσοι  διαθέτουν  τις  απαραίτητες  γνώσεις,  την  ανάλογη  τεχνολογική  κατάρτιση,  τον  κατάλληλο  εξοπλισμό  και  τη  σχετική  οικονομική  δυνατότητα,  παρέχει  τεράστιο  όγκο  πληροφοριών  αλλά  χωρίς  έλεγχο  και  ανώνυμα,  έχει  περισσότερο  διεθνή  και  παγκόσμιο  χαρακτήρα  ( δε  σέβεται  σύνορα  και  κυβερνήσεις )  και  συχνά  κακοποιεί  τη  γλώσσα. Η  προσφορά  του,  δηλαδή, θα  εξαρτάται  κάθε  φορά  από  τη  χρήση  του.

ΚΟΜΙΚΣ

Είναι  σειρές  ασπρόμαυρων  ή  έγχρωμων  σκίτσων  που  διηγούνται  ιστορίες  ποικίλου  περιεχομένου  και  είτε  δημοσιεύονται  σε  εφημερίδες  και  περιοδικά-  σε  συνέχειες  ή  ως  αυτοτελείς  ιστορίες -                          είτε  αποτελούν  ανεξάρτητες  εκδόσεις.  Τα  σκίτσα  είναι  συνήθως  τοποθετημένα  σε  οριζόντια  διάταξη,  ενώ  οι  λεζάντες,  όποτε  υπάρχουν ,  είναι  ενταγμένες  μέσα  σε  κάθε  σκίτσο.

ΤΟ  ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ  ΤΟΥΣ  σχετίζεται  με  θεμελιακές  σχέσεις  ζωής  και  προβάλλει  αξίες  όπως  ο  ηρωισμός,  η  φιλία,  η  αγάπη  για  τη  φύση  ή  την  πατρίδα,  η  αξιοπρέπεια  κ.α.  που  μοιάζουν  σαν  αιώνιες  αλήθειες.  Παίζει  το  ρόλο  ενός  φίλτρου  μέσα  από  το  οποίο  βλέπουμε  την  πραγματικότητα.  Γίνεται  αποδεκτό – κυρίως  από  τα  παιδιά -  γιατί  αγγίζει  την  πραγματικότητα  και  παρουσιάζει  την  πραγματικότητα  βασιζόμενο  στο  σχήμα  αντίθεσης  καλού- κακού.                   Συχνά  τα  θέματα  διακωμωδούνται.

ΟΙ  ΗΡΩΕΣ  στα  κόμικς  διακρίνονται  σε  καλούς  και  κακούς,  τοποθετούνται  σε  έναν  εξωπραγματικό  κόσμο  και  διαθέτουν  υπερφυσικές  ικανότητες  και  δυνάμεις. Άλλοτε  πάλι  είναι  ζώα  ή  και  άψυχα  που  έχουν  ανθρώπινες  ιδιότητες.  Προβάλλουν  κλασικούς  ανθρώπινους  τύπους  που  προσαρμοσμένοι  στις  σύγχρονες  καταστάσεις  ζωής  εκφράζουν  τα  προβλήματα  της  κοινωνίας  και  της  εποχής  μας  και  λειτουργούν  ως  πρότυπα  μίμησης  ή  αποφυγής.

Η  ΓΛΩΣΣΑ  ΤΟΥΣ  είναι  απλή,  καθημερινή,  με  λακωνικές  εκφράσεις  και  άρα  απόλυτα  κατανοητή.  Συχνά,  όμως,  είναι  φτωχή,  απλοϊκή  και  κωδικοποιημένη,  οπότε  δεν  ευνοεί  τη  γλωσσική  ανάπτυξη  του  αναγνώστη.

Η  ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ  ΤΟΥΣ  ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ  φαίνεται  να  είναι  περιορισμένη (κυρίαρχη  η  εικόνα,  ελλειπτικός  λόγος )  αλλά  τα  μηνύματα  περνούν  στα  παιδιά  με  λανθάνοντα  τρόπο  ενισχύοντας  την  αποτελεσματικότητά  τους.

Η  ΤΑΧΥΤΗΤΑ  ΔΙΑΔΟΣΗΣ  ΤΟΥΣ  οφείλεται   στο  ότι  αποτελούν   προϊόν μαζικής  κουλτούρας  και  επομένως  εκφράζουν  τα  χαρακτηριστικά  της  εποχής  τους,  απευθύνονται  στο  μυαλό  και  τη  φαντασία  και  καλύπτουν  πλήθος  αναγκών ( ψυχαγωγικές,  αισθητικές,  μορφωτικές,  παιδαγωγικές ).  Ακόμη,  είναι  εύληπτα  και  προσιτά  σε  όλους  ανεξάρτητα  από  μορφωτικό,  κοινωνικό,  οικονομικό  επίπεδο,  φύλο,  καταγωγή κ.α.  ενώ  οι  τεχνικές  που  χρησιμοποιούν ( εικόνα,  χρώμα,  εκλαϊκευμένος  λόγος,  χιούμορ )  τα  κάνουν  ιδιαίτερα  αγαπητά  τόσο  στα  παιδιά  όσο  και  στους  μεγάλους.

ΛΟΓΟΙ    ΓΙΑ  ΤΟΥΣ  ΟΠΟΙΟΥΣ  ΑΡΕΣΟΥΝ  ΣΤΑ  ΠΑΙΔΙΑ

α)  κύριο  μέσο  μετάδοσής  τους  είναι  η  εικόνα  β) είναι  εντυπωσιακά  και  περιέχουν  έντονη  δράση  γ)  δεν  κουράζουν  ,  αφού  ο  λόγος  τους  είναι  σύντομος,  λιτός  και  περιεκτικός  και  η  πλοκή  απλή  δ)  γοητεύουν,  αφού  προβάλλουν  ηρωικούς  χαρακτήρες  ε) ταιριάζουν  στην  παιδική  ψυχολογία,  αφού  έχουν  έντονο  το  στοιχείο  του  χιούμορ,  το  υπερφυσικό  και  παραμυθικό  στοιχείο   στ)  παρέχουν  ψυχαγωγία  στον  ελεύθερο  χρόνο  τους

ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ  ΤΩΝ  ΚΟΜΙΚΣ

Όταν  είναι  ποιοτικά,  δηλαδή  έργα  πραγματικών  δημιουργών  που  διαθέτουν  γόνιμη  φαντασία,  αντίληψη,  γνώσεις,  καλλιτεχνικές  ικανότητες  επιδρούν  θετικά: α) αναπτύσσουν  τις  πνευματικές  ικανότητες ( φαντασία,  παρατηρητικότητα,  σκέψη ) β) μεταδίδουν  αξίες  και  προβάλλουν  ηθικά  πρότυπα  στους  νέους  γ)  παρέχουν  γνώσεις  και  έτσι  αναπτύσσουν  τη  φιλομάθεια  δ)  καλλιεργούν  την  αίσθηση  του  χιούμορ  και  γενικά  το  συναισθηματικό  κόσμο  του  ατόμου  ε)  αποτελούν  μέσο  γνήσιας  ψυχαγωγίας  και  δημιουργικής  αξιοποίησης  του  ελεύθερου  χρόνου  στ)  συμβάλλουν  στην  κοινωνικοποίηση  του  ατόμου  και  ζ)  καλλιεργούν  την  αισθητική  του.

Αντίθετα,  όταν  αυτά  στερούνται  ποιότητας  όσον  αφορά  την  αισθητική  ή  το  περιεχόμενό  τους,  επιδρούν  αρνητικά: α)  οδηγούν  σε  πνευματική  αδράνεια  β)  απομακρύνουν  από  την  πραγματικότητα  και  δημιουργούν  ψευδαισθήσεις  και  αφελείς  εντυπώσεις  γ)  τραυματίζουν  την  παιδική  ψυχή  με  την  προβολή  της  βίας,  της  επιθετικότητας  και  γενικά  αντικοινωνικών  προτύπων  συμπεριφοράς  δ)  μεταφέρουν  κακής  ποιότητας  γλώσσα  με  αποτέλεσμα  τη  γλωσσική  ένδεια  ε)  διαστρεβλώνουν  την  ιστορία,  ενισχύουν  προκαταλήψεις  και  στερεότυπα,  διαιωνίζουν  ρατσιστικές  αντιλήψεις  και  προβάλλουν  ξενόφερτα  πρότυπα  που  ενισχύουν  τον  κίνδυνο  ξενομανίας  και  αλλοίωσης  της  πολιτιστικής  ταυτότητας  στ)  η  υπερβολική ,  συνεχής  και  παθητική  ανάγνωσή  τους  ,  οδηγούν  το  άτομο  στην  αποχαύνωση  και  την  αποκοπή  από  τον  κοινωνικό  περίγυρο,  την  αποπολιτικοποίησή  του  και  την  αυτοπεριθωριοποίησή  του.

REALITY     SHOWS

Είναι  τηλεοπτικές  εκπομπές  με  έντονο  το  στοιχείο  του  θεάματος.       Συνήθως,  έχουν  μία  από  τις  ακόλουθες  μορφές:                                                                               α) σόους-διαγωνισμοί  για  ταλέντα  μουσικής,  ηθοποιίας,  χορού,  μόδας                       β) παιχνίδια  συνύπαρξης  με  άγνωστους  ή  επιβίωσης  σε  ένα  συγκεκριμένο χώρο                                                                                                     γ) εκπομπές  που  παρουσιάζουν  ιστορίες  της  καθημερινότητας  απλών        ανθρώπων

ΑΙΤΙΑ  ΓΙΑ  ΤΗ  ΔΙΑΔΟΣΗ  ΤΩΝ  REALITY  SHOWS

α) Καταφέρνουν  να  εντυπωσιάσουν  το  τηλεοπτικό  κοινό  με  την  πρωτότυπη  θεματολογία  και  το  θέαμα  που  συχνά  παρουσιάζουν.                   β) Παρουσιάζουν  με  αληθοφάνεια  ιστορίες  της  καθημερινής  ζωής  και  προσωπικές  στιγμές,  ικανοποιώντας  τη  φυσική  περιέργεια  των ανθρώπων  να  διεισδύσουν  στην  προσωπική  ζωή  των  άλλων                          γ) Κάνουν,  έστω  και  πρόσκαιρα,  διάσημους  ανώνυμους  μέχρι  πρότινος  πολίτες  υποσχόμενοι  κέρδη  και  πρωτόγνωρες  εμπειρίες.                    δ) Αντικατοπτρίζουν  την  ευρύτερη  κρίση  των  θεσμών,  των  ηθικών  αξιών  και  ιδεολογιών  της  σύγχρονης  εποχής  και  την  έλλειψη  πνευματικών ενδιαφερόντων.                                                                  ε)Αποτελούν  απάντηση  στους  γρήγορους  ρυθμούς  ζωής,  την  εξαντλητική  εργασία,  την  αποξένωση  και  την  αλλοτρίωση  του  ανθρώπου  στη  σύγχρονη  καταναλωτική  κοινωνία  και  μέσο  εκτόνωσης  και  φυγής  από  την  πραγματικότητα.

ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ  ΑΠΟ  ΤΗΝ  ΠΡΟΒΟΛΗ  ΚΑΙ  ΤΗΝ  ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ  ΤΩΝ  REALITY  SHOWS

Είναι  αρνητικές  τόσο  για  τους  τηλεθεατές  όσο  και  για  τους  συμμετέχοντες,  επειδή  α)  υποβαθμίζουν  την  αισθητική  τους  και  υποτιμούν  τη  νοημοσύνη  τους  ,  β) αμβλύνουν  την  κριτική  τους  ικανότητα,      γ)καταπατούν  ηθικές  αρχές  και  αξίες  προσβάλλοντας  την  προσωπικότητα  των  συμμετεχόντων  και  των  θεατών  και  νομιμοποιούν  στη  συνείδηση  των  ανθρώπων  την  αντίληψη  ότι  είναι  θεμιτή  η  εκχώρηση  των  ατομικών  δικαιωμάτων ,  δ) προβάλλουν τα   αρνητικά  πρότυπα  του  εύκολου  πλουτισμού  και  της  διασημότητας- ιδιαίτερα  στους  νέους- ,  ε) επιδρούν  αρνητικά  στον  ψυχισμό  των  συμμετεχόντων  και  αλλοτριώνουν  το  χαρακτήρα  και  την  προσωπικότητά   τους.

ΤΡΟΠΟΙ  ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ  ΣΤΗΝ  ΕΠΙΔΡΑΣΗ  ΤΟΥΣ

α) Η  πολιτεία  πρέπει  να  θεσπίσει  κανόνες  τηλεοπτικής  δεοντολογίας,  ώστε  να  προστατεύονται  τα  ατομικά  δικαιώματα  και  να  αποτρέπεται  η  προσβολή  της  ανθρώπινης  προσωπικότητας  καθώς  και  τον  έλεγχο  για  την  τήρηση  των  κανόνων  αυτών  β)Τα  μ.μ.ε.  πρέπει  να  συνειδητοποιήσουν  τον  κοινωνικό  τους  ρόλο  επιδεικνύοντας  υπευθυνότητα  και  σεβασμό  απέναντι  στο  κοινό  γ) Η  οικογένεια  και  το  σχολείο  πρέπει  να  φροντίσουν  για  την  πνευματική  και  ηθική  καλλιέργεια  των  νέων,  την  ανάπτυξη  της  αισθητικής  και  της  ορθής  κρίσης  τους  και  τη  διαμόρφωση  ολοκληρωμένων  προσωπικοτήτων δ)Οι  πνευματικοί  άνθρωποι  έχουν  ως  χρέος  να  ευαισθητοποιήσουν  την  κοινή  γνώμη  σε  ζητήματα  ανθρώπινης  αξιοπρέπειας  , αισθητικής    και  διάκρισης  των  θετικών  προτύπων  από  τα  αρνητικά  ε) Το  ίδιο  το  άτομο- πάνω  απ’ όλα -  έχει  το  χρέος  να  φροντίσει  για  την  καλλιέργεια  του  πνεύματος  και  της  αισθητικής  του  και  να  αξιοποιήσει  δημιουργικά  τον  ελεύθερο  χρόνο  του  με  την  απόκτηση  πολύπλευρων  ενδιαφερόντων. Μ’ αυτόν  τον  τρόπο,  αντιλαμβάνεται  την  αρνητική  επίδραση  που  ασκούν  τα  reality  shows  στον  ίδιο  και  στους  υπόλοιπους  τηλεθεατές  και  αρνείται  να  γίνει  υποχείριό  τους,  μη  επιλέγοντάς  τα  και  διαμαρτυρόμενος.

                                                                             ΠΑΛΛΗ   ΧΑΡΑ

                                                                                                                                                                    

                               

ΕΚΘΕΣΗ

ΓΛΩΣΣΑ

Είναι  το  τελειότερο  και   βολικότερο  μέσο  επικοινωνίας,  το  ακριβέστερο  όργανο  συνεννόησης. Αποτελεί  συνδυασμό  σκέψης  και  φθόγγων  και  βοηθά  στην  ανακοίνωση  των  εμπειρικών  γνώσεων, των  σκέψεων  και  των  συναισθημάτων  του  ανθρώπου. Η  γλώσσα  είναι  το  βάθρο  της   πνευματικής   υπόστασης  του  ανθρώπου.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Είναι  απέραντη ( με  τη  γλώσσα  εκφράζεται  το  άτομο , ένας  λαός , ο  κόσμος  όλος  ),   πολύμορφη ( ανταποκρίνεται   σε  όλους  τους  κοινωνικούς  ρόλους  του  ανθρώπου ),   παντοδύναμη ( επιτυγχάνει  τα  πάντα   -είναι  δύναμη  αλλά  και  αδυναμία -)

ΣΗΜΑΣΙΑ

Είναι  καθοριστική  σε  όλους  τους  τομείς:                                                                                                                           α)  στον  κοινωνικό,  αφού  απεικονίζει  τον  κόσμο  και  άρα   βοηθάει  τον  άνθρωπο  να  ενταχθεί  σ’ αυτόν    αλλά  και   αφού   τον  καθιστά  ικανό  να  εκφράζει  τον  εαυτό  του,  να  ερμηνεύει  τα  ερεθίσματα  που  δέχεται  και  άρα  να  κατανοεί  την  ύπαρξή  του,   β)  στον   πολιτικό,  αφού  αναπτύσσει  την  πολιτική  συνείδηση,  την  πολιτική  σκέψη  και  το  διάλογο  που  οδηγεί  στην  ειρηνική  επίλυση  των  διαφορών  μεταξύ  ατόμων  και  λαών  και  εδραιώνει  δεσμούς  φιλίας,  αγάπης  και  συνεργασίας. γ) στον  πνευματικό/ μορφωτικό-πολιτιστικό,  αφού  συντελεί  στην  κατανόηση  του  κόσμου,  στη  διάδοση  πληροφοριών  και  γνώσεων,  στην  ανάπτυξη  των  Επιστημών,  των   Γραμμάτων  και  των   Τεχνών  και  ταυτόχρονα  διαφυλάσσει   και  μεταλαμπαδεύει   τον   πολιτισμό.  Τέλος,   αποτελεί  όργανο  παιδαγωγικής  δύναμης,  αφού  μπορεί  να  διδάσκει,  να  συμβουλεύει,  να  επαινεί,  να  ψέγει.  δ) στον   ψυχολογικό, αφού  με  την  έκφραση  των  συναισθημάτων  και  του  εσωτερικού  κόσμου  του  ο  άνθρωπος  καταπολεμά  την  εσωστρέφεια  και  τη  μοναξιά  και  με  την  επικοινωνία  και  το  διάλογο  μετριάζει  τα  αρνητικά  συναισθήματα  και  αποφεύγει  ακραίες  εκδηλώσεις. ε) στον  ηθικό  τομέα,  αφού  η  γλώσσα  προσεγγίζει,  αναλύει  και  διαμορφώνει  ηθικές  αξίες,  ιδανικά,  πρότυπα  και  ακολούθως  διαμορφώνει    ολοκληρωμένους  χαρακτήρες. ε) στον  εθνικό  τομέα,  καθώς  μεταδίδει  και  διατηρεί  την    εθνική  κληρονομιά  και  συνείδηση  και  τελικά  προσδιορίζει  την  ταυτότητα  κάθε  λαού.

Η  ΓΛΩΣΣΑ  ΤΩΝ  ΝΕΩΝ

Είναι   το   σύνολο  των  γλωσσικών  φαινομένων    που   χαρακτηρίζουν  την  επικοινωνία  των  νέων  μεταξύ  τους. Είναι  μια  κοινωνιόλεκτος,  δηλαδή  ένας  ιδιαίτερος  τρόπος  ομιλίας  μεταξύ  των  νέων  με  λεξιλογικά,  πραγματολογικά  και  δομικά  χαρακτηριστικά.   Βασικό  χαρακτηριστικό  της  κοινωνιολέκτου  είναι  το  ιδίωμα  της  αμφισβήτησης  που  εκφράζεται  είτε  ως  διακριτικό  κοινωνικής  ταυτότητας  είτε  ως  επιθετικότητα  (προοδευτική  διανόηση  και  νεολαία  ή  κοινωνικό  περιθώριο ).   Ανησυχία   προκαλεί,  βέβαια,  η  σύγχρονη  γλωσσική  ανεπάρκεια  των  νέων  που  εντοπίζεται  στη  λεξιπενία,  τη  σημασιολογική  συγχώνευση  σε  μια  λέξη,  τη  γενικότερη  φθορά  της  γλώσσας ( σολοικισμοί  και  βαρβαρισμοί ),  τη  συρρίκνωση  του  λεξιλογίου ( χρήση  ξένων  γλωσσικών  και  στερεότυπων  εκφράσεων ), τη  χρήση  γλωσσικών  ατοπημάτων  και  την  άκριτη  υιοθέτηση  νεολογισμών,  συνθηματολογίας  και  υβρεολογίου.

ΑΙΤΙΑ  ΤΗΣ  ΓΕΝΝΗΣΗΣ  ΤΟΥ  ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ  ΤΗΣ  ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗΣ  ΔΙΑΝΟΗΣΗΣ  ΚΑΙ  ΝΕΟΛΑΙΑΣ

Κοινωνιολογικά: α) ανάγκη  συμμόρφωσης  προς  την  παρέα  β) οικειότητα  που  απομακρύνει  τη  γλωσσική  ευγένεια  και  τυπικότητα   γ) έκφραση  μιας   ιδεολογικής   και  πολιτικής   διαμαρτυρίας  και  ταυτόχρονα  βελτιωτικών  ή  ριζοσπαστικών  προτάσεων      Ψυχολογικά: α) αμφισβήτηση  και  απόρριψη  κυρίαρχων  τρόπων  συμπεριφοράς  και  ιδεολογιών  β) έκφραση  ανησυχιών  και  αναζητήσεων   της  εφηβικής  ηλικίας  γ) ταυτοποίηση  της   γενιάς   τους  δ) επιρροή  από  κουλτούρες    αγγλοαμερικανικής   προέλευσης  ( είδη  μουσικής )                                                                                                                                             Επικοινωνιακά: α) ανάγκη  για  έκφραση,  πρωτοτυπία  και  γλωσσικό  παιχνίδι  β) ανάγκη  για  έκφραση  της  κοινωνικής  προέλευσης  και  της  διαφοροποίησης  του  φύλου  γ) ανάγκη  κατάδειξης  της  συμμετοχής  σε  μια  νεανική  κουλτούρα  δ) καλλιέργεια  και  προώθηση  του  νεανικού  γλωσσικού  ιδιώματος  από  τα  μ.μ.ε.

ΑΙΤΙΑ  ΤΗΣ  ΓΕΝΝΗΣΗΣ  ΤΟΥ  ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ  ΤΟΥ   ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ  ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ

Η  εκπαίδευση  σε  όλες  τις  βαθμίδες   παρέχει  γλωσσική  παιδεία  α)

που  επιδιώκει  γνώσεις  και  ικανότητες  για  την  αντιμετώπιση   κυρίως  πρακτικών  και  άμεσων  προβλημάτων  ,  β)  που  χαρακτηρίζεται  από  έλλειψη  κατάλληλων  μέσων  και  διδακτικών   μεθόδων, γ)   από  αδυναμία  του  ανεπαρκώς  μορφωμένου   και  επιμορφωμένου  διδακτικού  προσωπικού  να  ανταποκριθεί  επιτυχώς  στις  απαιτήσεις  ενός  τόσο  σύνθετου  έργου,  δ)  από  τη  μη  συστηματική  και  σε  βάθος  διδασκαλία  της  γλωσσικής  μας  παράδοσης.   Η  πνευματική  ζωή  α) απομακρύνεται   από  το  βιβλίο,  την  τέχνη ,  τον  πολιτισμό  που  ασκεί  την  κριτική  σκέψη  και  β)  εστιάζει  στη  στυγνή  ειδίκευση  ή  σε  εμπορικά  προϊόντα  που  περιορίζουν  το  ενδιαφέρον  του  ανθρώπου  στην  καθημερινότητα.                                                                                 Τα  μ.μ.ε.  περιορίζουν  το  λόγο ( κυριαρχία  της  εικόνας,  των  ξένων  λέξεων,  του  ελλιπή  και  υπαινικτικού  διαφημιστικού  λόγου ),  τον  υπεραπλουστεύουν,  τον  ακρωτηριάζουν   με  νεολογισμούς,  ευφυολογήματα  και  αλλοιώσεις (στην  προφορά,  τη  σημασία,  τη  σύνταξη ).Ιδιαίτερα  στο  διαδίκτυο  επικρατεί  ένα  μωσαϊκό  γλωσσικών  στοιχείων   και  οι    κανόνες  περιττεύουν.                                                                                                                                       Η  πολιτική  ζωή   χρησιμοποιεί  ένα  ιδίωμα  που  διακρίνεται  από  λεξιλογική  φτώχεια,  συνθηματική  ορολογία  και  κρυπτικότητα  του  λόγου.   Δε  βοηθά  τη  σκέψη,  καταργεί  το  διάλογο  και  αναπτύσσει  το  δημαγωγικό  λόγο  με  έντονα  λαϊκιστικά     στοιχεία.   Ο  σημερινός  επιφανειακός  και  αλλοτριωμένος  τρόπος  ζωής  που  κυριαρχεί  στις  μεγαλουπόλεις  με  τους  ταχύτατους  ρυθμούς  και  τη  μη  ουσιαστική  επικοινωνία,  η  κυριαρχία  του  τεχνοκρατικού  τρόπου  ζωής  και   του  διαρκή  αγώνα  για  τη  μέγιστη  παραγωγικότητα,  η  κυριαρχία  των  τεχνολογικών  μέσων  και  ο  ξενόφερτος  τρόπος  ψυχαγωγίας,   οδηγεί  στην  αποξένωση  μεταξύ  των  ανθρώπων,  στις  ελάχιστες  και  τυπικές  διαπροσωπικές  σχέσεις  και  ανάγκες   που  πλήττουν  βάναυσα  τη  σκέψη  και  τη  γλώσσα.

ΤΡΟΠΟΙ  ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

Το  άτομο  αλλά  και  μικρές  κοινωνικές  ομάδες ( το  σχολείο,  τα  μ.μ.ε.,  οι  πνευματικοί  άνθρωποι )  όπως  και  η  πολιτεία  πρέπει  να  επαναπροσδιορίσουν  τους  στόχους  τους -  η  προσέγγιση  πρέπει  να  είναι  ανθρωποκεντρική  -   και  να  ενισχύσουν  με  κάθε  τρόπο  την  προώθηση  της  σκέψης,  του  διαλόγου,  του  βιβλίου,  της  γνήσιας  δημιουργίας  σε  όλους  τους  τομείς  και  ταυτόχρονα  να  περιορίσουν    δραστικά  ό,τι  αποχαυνώνει  και  παθητικοποιεί  τον  άνθρωπο,  ό,τι  τον  αποπροσανατολίζει  και  του  στερεί  την  ικανότητά  του  να  σκέφτεται  και  να  αποφασίζει  με  υγιή  κριτήρια.

ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑ

Είναι  η  επαρκής  κατοχή  μιας  ή  περισσότερων  ξένων  γλωσσών ( γνωρίζει  να  τη  μιλά  με  σωστή  προφορά,  να  τη  γράφει  σωστά  ως  προς  το  λεξιλόγιο,  τη  σύνταξη  και  τους  ιδιωματισμούς  της )                                                                                                                                                                                                      Στάδια  της   γλωσσομάθειας  είναι: α) εξοικείωση (γνώση  του  καθημερινού  λεξιλογίου )   β) γνώση  της  επιστημονικής  ορολογίας     γ) κατανόηση  της  ξένης  γλώσσας  ισόβαθμα  με  τη  μητρική (γνώση  της  δομής  της ,  εφαρμογή   της  γραμματικής  και  του  συντακτικού,  γνώση  των  ποικίλων  σημασιών  κάθε  λέξης )

ΓΙΑΤΙ  ΕΙΝΑΙ  ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ

Στις   μέρες  μας  οι  λόγοι  ποικίλλουν: α)πολιτικοί  λόγοι  αποτελούν  η  επικράτηση  του  διεθνισμού  και  της  παγκοσμιοποίησης,  η  διεύρυνση  της  δημοκρατίας  και  η  δημιουργία  παγκόσμιων  οργανισμών  και  κινημάτων  πολιτικής  πίεσης  β) κοινωνικοί  λόγοι  είναι  η  ανάπτυξη   και  η  ανάγκη   του  τουρισμού,   η  ανάγκη  επικοινωνίας   και  ανάπτυξης  σχέσεων  με  άλλους  λαούς-  κυρίως  μέσω  της  τεχνολογίας -  και    η  ανάγκη   κατανόησης  του  τρόπου  ζωής  και  σκέψης  τους   που  συμβάλλει  σε  ειρηνική  συνύπαρξη   καθώς  και   η  επίλυση  καθημερινών  προβλημάτων ( κατανόηση  χρήσης  μιας  μηχανής  κ.α. )  γ) οικονομικοί  λόγοι  είναι  η  άμεση  ενημέρωση  και  άρα  εξέλιξη  στο  χώρο  του  επαγγέλματος,  η  δημιουργία  προϋποθέσεων  για   γρήγορη   επαγγελματική  αποκατάσταση    και  η  ευελιξία  στην  παγκοσμιοποιημένη  οικονομική  αγορά  ( διεκπεραίωση  οικονομικών  συναλλαγών,  διαφήμιση,  γνώση  του  διεθνούς  δικαίου  και  παρακολούθηση  των  δεικτών  της  παγκόσμιας  οικονομίας )  δ) πνευματικοί  λόγοι  είναι   κατ’  αρχήν  η  πνευματική  άσκηση  που  πραγματοποιείται  με  τη  μελέτη  μιας  ξένης  γλώσσας ( άσκηση  της  προσοχής,  της  αντίληψης,  της  κρίσης,  της  μνήμης  και  άλλων    αρετών ),     η  δυνατότητα  εμβάθυνσης   και  επιμόρφωσης   πάνω  σε  θέματα  επιστήμης  και   τέχνης   σε  ξένα  πανεπιστήμια,  μελέτης  της  ξενόγλωσσης  βιβλιογραφίας,  συμμετοχής  σε  διεθνή  επιστημονικά  συνέδρια  και  ανακοίνωσης  των  πορισμάτων  επιστημονικών  ερευνών, η  δυνατότητα  επικοινωνίας  και  ενημέρωσης  μέσω  του  διαδικτύου  και  της  δορυφορικής  τηλεόρασης  για  τα   παραπάνω  θέματα,  η  δυνατότητα  ποιοτικότερης  ψυχαγωγίας ( ανάγνωση  ξένων  κειμένων,  κατανόηση  στίχων  ποίησης  και  μουσικής ),  η   συσσώρευση  της  σοφίας  και  της  σκέψης ( ιστορία  και  πολιτισμός )  των  αλλόγλωσσων   πολιτισμών   που  οδηγεί  σε  ένα  νέο  τρόπο  σύλληψης,  οργάνωσης  και  έκφρασης  της  πραγματικότητας  και  τέλος  στην  καλύτερη  κατανόηση  της  μητρικής  γλώσσας  και  στη  συναίσθηση  της  εθνικής  ιδιαιτερότητας. ε) ηθικό  λόγο  αποτελεί  η  ολοκλήρωση  του  σύγχρονου  ανθρώπου  μετά  τον  εμπλουτισμό  του  από  παγκόσμιες  αξίες  και  ιδανικά. στ) εθνικοί  λόγοι  είναι  η  προώθηση  του  ελληνικού  πνεύματος  και  η  αποφυγή  της  εθνικής  απομόνωσης

ΚΙΝΔΥΝΟΙ  ΑΠΟ  ΤΗ  ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑ

    α) Μιμητισμός  στον  ευρύτερο  τρόπο  ζωής  και  σκέψης,  εθνική  αλλοτρίωση  και  υποδούλωση  ,  β) νόθευση  του  γλωσσικού  πλούτου  με  ξενόγλωσσους  νεολογισμούς,   γ)  απομάκρυνση  από  την  παράδοση

ΣΗΜΑΣΙΑ  ΤΗΣ  ΓΛΩΣΣΟΜΑΘΕΙΑΣ  ΓΙΑ  ΤΟΥΣ  ΕΛΛΗΝΕΣ

Ειδικά  για  τους   Έλληνες  η  γλωσσομάθεια  είναι  αναγκαιότητα,  αφού  υστερούν  αριθμητικά  από  τους  υπόλοιπους  ευρωπαίους   και  η  ελληνική  είναι  άγνωστη  στους  περισσότερους.  Έτσι,  όποια  οικονομική,  εμπορική,  επιστημονική,  πνευματική  και  πολιτιστική  δραστηριότητα  προαπαιτεί  την  καλή  γνώση   τουλάχιστον   της  Αγγλικής  εξασφαλίζοντας,  έτσι,  και  τον  δίαυλο  του  διαδικτύου.

ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ

Είναι  η  αδυναμία  του  ανθρώπου  να  διαβάζει,  να  γράφει  και  να  κάνει  τις  απλές  πράξεις  της  αριθμητικής ( οργανικός  αναλφαβητισμός ).  Είναι   και  η  μη  ολοκλήρωση  της  υποχρεωτικής  εκπαίδευσής  του  με  αποτέλεσμα   να  είναι  ανίκανο  να  ασκήσει  όλες  τις  δραστηριότητες  που  του  επιτρέπουν  την  προώθηση  του  ατομικού  και  κοινωνικού  συμφέροντος   ( λειτουργικός  αναλφαβητισμός ) .                                                                                          Εκτείνεται  στις  αναπτυσσόμενες  χώρες  και  στα  μειονεκτικά  κοινωνικά  στρώματα  των  αναπτυγμένων  χωρών.

ΑΙΤΙΑ  ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΥ

α) γεωγραφικά: απομακρυσμένες  και  δυσπρόσιτες  περιοχές   χωρίς  εκπαιδευτική  υποδομή  και  με  δυσκολίες  μετάβασης  των  παιδιών  σε  σχολεία  κοντινών  περιοχών          β)πολιτικά/ ιστορικά: σε  εμπόλεμες  περιόδους  διακόπτεται  η  εκπαιδευτική  διαδικασία,    τα  απολυταρχικά  καθεστώτα  σκόπιμα  ωθούν  στον  αναλφαβητισμό  για  να  μαζοποιήσουν  και  να  χειραγωγήσουν  το  λαό,  η  πολιτεία  αρκετές  φορές  αδιαφορεί  για  την  πραγματική  εφαρμογή  της  βασικής/ υποχρεωτικής  εκπαίδευσης  γ) κοινωνικά:     οι  προκαταλήψεις  και  τα  κοινωνικά  στερεότυπα  αρχικά  των  γονιών   και  έπειτα  της  κοινωνίας   για  την  αξία  της  μόρφωσης  στρέφουν  τα  παιδιά  στην  πρόωρη  εργασία  και  οικονομική  ανεξαρτησία  - ιδιαίτερα  στην  επαρχία.  Πολλές  φορές  εκεί  οδηγούν  και  οι  κακές  σχέσεις  μεταξύ  των  γονιών  ή  η  έλλειψη  φροντίδας  για  τα  παιδιά  τους ,  η  έλλειψη   ουσιαστικής     επικοινωνίας  με  αυτά,  η  αδιαφορία  για  τη  σχολική  τους  πρόοδο  ή  ακόμη  και  η  εκμετάλλευση  ή  η  κακομεταχείρισή  τους.  Επιπλέον,   παιδιά  μεταναστών  ή  κοινωνικών  ομάδων  που  μετακινούνται ( τσιγγάνων,  νομάδων,  κτηνοτρόφων ) δύσκολα  απολαμβάνουν  το  αγαθό  της  μόρφωσης  τόσο  εξαιτίας  διακρίσεων  που  γίνονται  σε  βάρος  τους  όσο  και  επειδή  οι  σχολικές  αξίες  είναι  πολύ  διαφορετικές  από  τις  αξίες  της  οικογένειας  ή  του  περιβάλλοντός  τους,  τη  θρησκεία  και  τη  γλώσσα  τους   δ)  οικονομικά:  τα  προβλήματα  επιβίωσης  που  αντιμετωπίζουν   ακόμη   και   σήμερα  πολλές  οικογένειες   σε  συνδυασμό  με  το  ελάχιστο  ποσοστό  του  εθνικού  εισοδήματος  που  διατίθεται  για  την  παιδεία  -ειδικά  στη  χώρα  μας -  απομακρύνουν   όλο  και  περισσότερα  παιδιά  από  τις  σχολικές  αίθουσες  ε)  πνευματικά: ο  σύγχρονος  άνθρωπος  έχοντας  θεοποιήσει  το  κέρδος – εύκολο  και  γρήγορο – τεμπελιάζει  πνευματικά  και  μη  έχοντας   εκσυγχρονισμένη  και  ελκυστική  εκπαίδευση,  εξειδικευμένη  στις  ανάγκες  κάθε  ηλικιακής  και  κοινωνικής  κατηγορίας  εγκαταλείπει  κάθε  προσπάθεια  για  μόρφωση.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Είναι  καταλυτικές  για  το  άτομο  αλλά  και  για  την  κοινωνία: Το  άτομο  α)  αδύναμο  να  ενημερώνεται,  να  παρακολουθεί  και  να  παρεμβαίνει  αποτελεσματικά  στις  πολιτικές  εξελίξεις  απολιτικοποιείται   και  στη  συνέχεια  εύκολα  μαζοποιείται  και  δημαγωγείται   χωρίς  να  είναι  ικανό  να  αντιληφθεί  και  να  διεκδικήσει  τα  δικαιώματά  του  β)Κοινωνικά  απομονώνεται  και  αποστασιοποιείται   από  τις  κοινωνικές  δραστηριότητες   υποβαθμίζοντας  την  κοινωνική  του  θέση,  αφού  δε  μπορεί  να  διατυπώσει  προσωπικές  θέσεις  και  να  αναλάβει  πρωτοβουλίες  για  την  επίλυση  κοινωνικών  προβλημάτων   γ)Οικονομικά  πλήττεται  περισσότερο  από  την  ανεργία  ή  την  υποαπασχόληση,  αφού  ως  ανειδίκευτος   εργάτης  ,   αντιμετωπίζει  χαμηλά  ημερομίσθια,  τον  κίνδυνο  της  απόλυσης  και  έχει  χαμηλό  βιοτικό  επίπεδο  δ) Πνευματικά  ακρωτηριάζεται   παραμένοντας  στάσιμο  και  στείρο  χωρίς  κριτική  σκέψη,  αντίληψη  και  δημιουργική  φαντασία  με  αποτέλεσμα  την  περιορισμένη  αντίληψη  του  κόσμου,  την  αδυναμία  αυτοπροσδιορισμού,  την  αλλοτρίωση  και  την  εξάρτηση  από  προκαταλήψεις  και  δεισιδαιμονίες  ε) Κάτω  από  ιδιαίτερες  κοινωνικές  συνθήκες,  αδυνατεί  να  εμβαθύνει  στις  ηθικές  αξίες,  έχοντας  περιορισμένα  πρότυπα  και  ιδανικά          στ)   Ψυχολογικά  διακατέχεται  από  συμπλέγματα  κατωτερότητας  και  παύει  να  αισθάνεται  ελεύθερος,  αφού  αδυνατεί  να  ολοκληρωθεί  ως  προσωπικότητα.        Αναλογικά,  η  κοινωνία  α) δυσλειτουργεί  πολιτικά,  αφού  χωρίς  αντιπαράθεση  ιδεών   υπάρχει  υστέρημα   διαλόγου  και  εύκολα  οδηγείται  σε   δημαγωγικές   καταστάσεις      β)  διακρίνεται   από  αδυναμία  ανάληψης  πρωτοβουλιών  με  σκοπό  την  επίλυση   κοινωνικών  προβλημάτων  και  άρα  από  κοινωνική  στασιμότητα  και  τελμάτωση  που  οδηγεί  σε  αυξημένα  φαινόμενα  κοινωνικής  παθογένειας ( βία,  εγκληματικότητα,  φανατισμός  κ.α. )  και  σοβαρές  κοινωνικές  ανισότητες   γ)  μειώνει  την  ποσότητα  και  ποιότητα  της  παραγωγικότητάς  της ( αδυναμία  εξειδίκευσης,  εκβιομηχάνισης ) και  επομένως  οδηγείται  σε  οικονομική   εξάρτηση  δ)  πνευματικά  και  πολιτισμικά  επικρατεί  στασιμότητα,  άγνοια  της  ιστορίας  και  άκριτος  μιμητισμός  κάθε  ελκυστικού  ξένου  δημιουργήματος.   Υπάρχει  αδυναμία  επικοινωνίας  με  άλλους  πολιτισμούς  και  εμμονή  σε  προλήψεις   και    δεισιδαιμονίες  ε)  εθνικά,  τέλος,  διακυβεύεται  η  εθνική  ταυτότητα  είτε  από  άκριτο  μιμητισμό  είτε  από  άγονο  πατριωτισμό  και  εθνικισμό.

ΤΡΟΠΟΙ  ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

Ουσιαστικό  πρέπει  να  είναι  το  ενδιαφέρον  της  πολιτείας  αλλά  και  διεθνών  οργανισμών  για  παροχή  υποχρεωτικής  και  πραγματικά  δωρεάν  εκπαίδευσης  σε  όλες  τις  κοινωνικές  τάξεις  .Εξατομικευμένα,  χρήσιμη  θα  ήταν  η    ενίσχυση   των  αδύναμων  οικονομικά  οικογενειών  ώστε  να  μην  αναγκάζονται  να  απομακρύνουν  τα  παιδιά  τους  από  το  σχολείο  για  βιοποριστικούς  λόγους .Αλλά   και  η  οργάνωση  σχολείων  ( κτιριακή  υποδομή , παροχή  εκπαιδευτικού  υλικού,   επιμόρφωση  εκπαιδευτικών  ώστε  να  κρίνονται  ικανοί   για  ουσιαστική  συνεργασία  με  τα  παιδιά  και  τους  γονείς  τους,  θέσπιση  ενισχυτικής  διδασκαλίας  για  παιδιά  με  μαθησιακές  δυσκολίες,  χρήση  της  τεχνολογίας  και  αναμόρφωση  της  ύλης  και  του  σκοπού  της  εκπαίδευσης )  όπως   και  η  κατάρτιση   ειδικών  προγραμμάτων   και  η  ίδρυση  περισσότερων  νυχτερινών  σχολείων  ώστε  να  διευκολύνονται   οι   μεγαλύτεροι  σε  ηλικία  και  οι   εργαζόμενοι   ώστε   να  επαναπροσδιορίσουν  την  αξία  της  μόρφωσης  θα  ήταν  ιδιαίτερα  εποικοδομητική.  Συμπερασματικά,  η  αντιμετώπιση  του αναλφαβητισμού  προϋποθέτει  την  αντιμετώπιση  της  φτώχειας  και  του  κοινωνικού  αποκλεισμού

ΚΙΝΗΤΗ   ΤΗΛΕΦΩΝΙΑ

Είναι  ένα  από  τα  σύγχρονα  επιτεύγματα  της  τεχνολογίας  που  πετυχαίνει  την  άμεση  επικοινωνία  μεταξύ  των  ανθρώπων  χωρίς  τους  περιορισμούς  της  συμβατικής / σταθερής  τηλεφωνίας  και  χρησιμοποιεί  τον  συντετμημένο  και  κωδικοποιημένο  λόγο.

Αιτία  καταφυγής  στην  κινητή  τηλεφωνία  α)  των  νέων  αποτελεί  η  καταξίωσή  τους  στα  μάτια  των  συνομηλίκων  και  η  ασφάλεια  να  επικοινωνούν  άμεσα  και  γρήγορα  βιώνοντας,  έτσι,  μια  μορφή  ελευθερίας , β)  των  μεγαλύτερων   είναι  η  μοναξιά  του  σύγχρονου  ανθρώπου,  οι  πολλές  υποχρεώσεις  του  και  η  υποταγή  του  στη  σύγχρονη  τεχνολογία,  γ)  των  γονέων    είναι  τα  αυξημένα  ωράρια  εργασίας  που  τους  κρατούν  μακριά  από  τα  παιδιά  τους  και  το  άγχος,  η  ανασφάλεια  και  η  ξενοφοβία  λόγω  των  σύγχρονων  συνθηκών  ζωής.

Θετικά  αποτελέσματα  από  τη  χρήση  της  προκύπτουν   στον  κοινωνικό  τομέα,  αφού   α) συμβάλλει  στην  άμεση  επικοινωνία  χωρίς  περιορισμούς  τόπου  και  χρόνου  ή  στη  διατήρηση  χαλαρών  κοινωνικών  σχέσεων  ή  ακόμα  και  στην  αποφυγή  τους,  ώστε  να  ικανοποιούνται  οι  προσωπικές  ανάγκες  του  ατόμου ,  β) αναβαθμίζει  τις  πληροφοριακές  δυνατότητες  του  σύγχρονου  ανθρώπου,  παρέχοντάς  του  μεγάλο  εύρος  λειτουργιών  και  εξυπηρετήσεων ( ενημέρωση  για  πολλούς  τομείς  της  ανθρώπινης  δραστηριότητας ),   γ)  εξασφαλίζει  την  επικοινωνία  και  την  ενημέρωση  σε  έκτακτες  περιστάσεις  και  επείγουσες  περιπτώσεις  που  αντιμετωπίζει  ο  άνθρωπος  στην  καθημερινή  ζωή  με  αποτέλεσμα  τη  δυνατότητα  εντοπισμού  ανθρώπων  ή  την  άμεση  επέμβαση  σε  κάποιο  ατύχημα .   Στον  ψυχολογικό  τομέα,  αφού    α)  δημιουργεί  το  αίσθημα  ασφάλειας  και  σιγουριάς  στις  σύγχρονες  μεγαλουπόλεις  ή  σε  μακρινά  ταξίδια,  ιδιαίτερα  στους  γονείς  επειδή  άμεσα  και  γρήγορα  μπορούν  να  επικοινωνούν  με  τα  παιδιά  τους,   β)    επιτρέπει  ένα  χαλαρότερο  τρόπο  ζωής,  επειδή  δίνει  τη  δυνατότητα  για  αλλαγή  του   καθημερινού  προγράμματος  σύμφωνα  με  το  χρόνο  και  τις  επιθυμίες  του  ανθρώπου  και  απομακρύνει  ενοχές  για  καθυστερήσεις,  μιας  και   υπάρχει  η  δυνατότητα  της  έγκαιρης  ενημέρωσης,   γ )     συμβάλλει  σε  συναισθήματα  ικανοποίησης  και  αυτοεπιβεβαίωσης,  όταν  ο  άνθρωπος  εισπράττει  το  ενδιαφέρον  και  την  εκτίμηση  των  άλλων.  Στον  οικονομικό  τομέα,  αφού    α)   επιτρέπει  την  πιο  ευέλικτη  σχέση  των  επιχειρήσεων  με  πελάτες ( ενσωμάτωση  σε  μεγαλύτερο  βαθμό  απομακρυσμένων  και  κινούμενων  μονάδων  και  συνεργασία  με  πελάτες  με  μεταβαλλόμενη  διεύθυνση ),   β)    διευκολύνει  την  ανάπτυξη  διαπροσωπικών  μικροσυστημάτων  που  ανατρέπουν  καθιερωμένες  ιεραρχικές  δομές  και  ξεπερνούν  τη  γραφειοκρατία,    γ)   συμβάλλει  συχνά  στη  δυνατότητα  διεύρυνσης  της  επαγγελματικής  δραστηριότητας  του  ατόμου  (επιτρέπει  στο  χρήστη  να  συνδυάζει  ρόλους  χωρίς  την  ταυτόχρονη  παρουσία  του  σε  διαφορετικά  μέρη ),      δ)   παρέχει  τη  δυνατότητα  στο  άτομο  να  εργάζεται  χωρίς  την  ανάγκη  αυστηρής  τήρησης  χρονοδιαγραμμάτων   και  με  τη  δυνατότητα  αναπροσαρμογής  τους.

Αρνητικά  αποτελέσματα  προκύπτουν,  όταν  η  χρήση  της  κινητής  τηλεφωνίας   γίνεται  με  υπερβολές  και  παραλογισμούς.  Τότε,  στο  κοινωνικό  τομέα   α)  υποκαθιστά  την  αμεσότητα  της  επικοινωνίας   και  μειώνει  τη  θετική  επίδραση  της  κοινωνικής  προσέγγισης / αλληλεπίδρασης.  β)   Η  διαπροσωπική  επικοινωνία  μπορεί  να  εκφυλιστεί ,  εάν  τα  άτομα  φοβούνται  να  αντιμετωπίζουν  τον  κόσμο  κατά   πρόσωπο .γ)  Ιδιαίτερα   στο  πλαίσιο  λειτουργίας  της  οικογένειας  παρατηρείται  η   αποξένωση   του  παιδιού  από  τα  υπόλοιπα  μέλη  της  αλλά  και  η  ανάπτυξη  μιας  υπερπροστατευτικής  διάθεσης  των  γονιών  προς  τα  παιδιά  ή  και  η  μετάθεση  των  γονεικών  ευθυνών  στο  κινητό. δ)  Αρνητικές   συνέπειες  συναντάμε  και  στη  σχολική  ζωή,  αφού   το  κινητό  τηλέφωνο  εμποδίζει  την  εκπαιδευτική  διαδικασία  και   μετατρέπεται  σε  μέσο  καταξίωσης  των  μαθητών  στη  συνείδηση  των  συνομηλίκων  τους.  Στον  ψυχολογικό  τομέα  εμφανής  είναι  α)  η  καλλιέργεια  της  ματαιοδοξίας – ιδιαίτερα  στα  μικρά  παιδιά – και  η  ενασχόληση  με  ασήμαντα  πράγματα,  που  απομακρύνει   τον  άνθρωπο  από  την  ενδοσκόπηση  και  την  ιεράρχηση  αξιών.  β) Επιπλέον,  μεγιστοποιείται  η  εξάρτηση  του  παιδιού  από  το  τεχνολογικό  μέσο  και  επέρχεται  η  απομόνωση,  η  εσωστρέφεια  και  η  παθητικοποίησή  του  με  τις  ανάλογες  συνέπειες. γ) Ορατό  είναι  και  το   αίσθημα  συνεχούς  ελέγχου  που  ενοχλεί  μικρούς  και  μεγάλους. Στον  τομέα  της  σωματικής  υγείας   ο  άνθρωπος  πλήττεται  ποικιλότροπα,  αφού  εκτίθεται  σε  ακτινοβολία  και  υφίσταται  συχνά  μυϊκές  βλάβες  και  άγχος.  Τέλος,                           στον  οικονομικό  τομέα  αυτονόητη  είναι  η   επιβάρυνση   της  οικογένειας  και  του  ατόμου.

Η  υβριδική  γραφή  greeklish  στα  προγράμματα  των  υπολογιστών,  στο  ηλεκτρονικό  ταχυδρομείο,  στο  διαδίκτυο  ή  στα  κινητά  τηλέφωνα  τείνει  να  αντικαταστήσει  το  ελληνικό  αλφάβητο.  Ωστόσο,  η  άποψη  αυτή  εκφράζει  μια  συντηρητική  λογική.  Όσο  για  την  επισήμανση  μερικών  ακαδημαϊκών  ότι  η  μεταμφίεση  ή  η  εγκατάλειψη  της  ιστορικής  μας  γραφής   αχρηστεύει  ένα  από  τα  θεμελιακά  στοιχεία  του  πολιτισμού  μας  και  δηλώνει  άγνοια  της  σχέσης  αλφαβήτου  και  γλώσσας,  η  γλωσσολόγος  Φραγκουδάκη  τονίζει  ότι  « γλώσσα  και  αλφάβητο  δεν  ισούνται »  αφού  «  η  γλώσσα  είναι  πριν  απ’ όλα  λόγος  και  η  γραφή  είναι  το  υποκατάστατό  του ».  Και  αν  οι  νέοι  διαλέγουν  να  επικοινωνούν  μεταξύ  τους  με  τα  greeklish,  αυτό  δε  σημαίνει,  όπως  πολλοί  φοβούνται,  ότι  η  υβριδική  αυτή  γραφή  τείνει  να  υιοθετηθεί  ως  εναλλακτική  γραφή  και  να  απειλήσει  κατά  συνέπεια  την  ελληνική  γραφή.  « Δεν  είναι  παρά  ένα  από  τα  γλωσσάρια  που  χρησιμοποιούν  οι  νέοι  μεταξύ  τους »  λέει  η  Άννα  Φραγκουδάκη.  «  Ποτέ  δε  θα  γράψουν  έτσι  ένα  επίσημο  κείμενο,  ποτέ  δε  θα  τα  χρησιμοποιήσουν  για  να  απευθυνθούν  σε  τρίτους ».

ΧΡΗΜΑ  -  ΠΛΟΥΤΟΣ  -  ΕΥΤΥΧΙΑ

Χρήμα  ( πρακτικά )   είναι   το  οικονομικό  αγαθό  που  χρησιμοποιείται  για  την  αγορά  και  πώληση  άλλων  αγαθών  και  υπηρεσιών  και  λειτουργεί  ως  μέτρο  της  αξίας  τους   ενώ  ( θεωρητικά )  είναι  το  σύμβολο  της  υλικής  δύναμης  και  απόλαυσης.

Πλούτος  είναι  το  σύνολο  των  υλικών  αντικειμένων  ( χρήμα,  κινητά  και  ακίνητα  αγαθά,  οικονομικοί  πόροι )  που  έχουν  οικονομική  αξία,  συνιστούν  δηλαδή  οικονομικά  αγαθά.

Ευτυχία  είναι  η  ψυχική  κατάσταση  βαθιάς  και  διαρκούς  ικανοποίησης,  που  δημιουργείται  από  την  εκπλήρωση  των  ψυχικών  και  υλικών  αναγκών  και  επιθυμιών.

ΘΕΤΙΚΕΣ  ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ  ΤΟΥ  ΧΡΗΜΑΤΟΣ

Σε  ατομικό  επίπεδο,   αναβαθμίζει   α)  τον  οικονομικό  τομέα,  αφού  βελτιώνει  την  οικονομική  κατάσταση,  εξασφαλίζει  καλύτερη  ποιότητα  ζωής  ( διατροφή,  στέγη,  υγεία,  καταναλωτικά  αγαθά ),  επιτρέπει  την  επαγγελματική  εξέλιξη  με  οικονομικές  δραστηριότητες  και  πρωτοβουλίες,  συμβάλλει  στην  επικράτηση  σε  συνθήκες  ανταγωνισμού,    β)  τον  ψυχικό  τομέα,  αφού  ηρεμεί  ψυχικά  το  άτομο,    δημιουργεί  το  αίσθημα  της  αυτοπεποίθησης ,  της  ασφάλειας  και  της  αισιοδοξίας  και  ταυτόχρονα  εξασφαλίζει  επαρκή   ελεύθερο  χρόνο  και  την  ποιοτική  αξιοποίησή  του  ( ψυχαγωγία  μέσα  από  το  δίαυλο  της  τέχνης  και  του  πνεύματος,  ταξίδια,  ενασχόληση  με  κλίσεις  και  δεξιότητες,  ξεκούραση ),    γ)  τον   πνευματικό  τομέα,  αφού  δίνει  τη  δυνατότητα  για  καλύτερη  μόρφωση  και  πνευματική  καλλιέργεια  διευρύνοντας   τους  πνευματικούς  του  ορίζοντες  και  μυώντας  τον   στον  κόσμο  των  αξιών  και  ιδανικών,  δ)  τον  ηθικό  τομέα,  αφού  η  απομάκρυνσή  του  από  την  αλλοτρίωση  και  την  παθογενή  κοινωνική  συμπεριφορά   τον  καθιστά  ολοκληρωμένο  και  άρτιο,    ε)  τον  κοινωνικό  τομέα,  αφού  καταξιώνει  το  άτομο  στους  άλλους,  το  κοινωνικοποιεί  με  τη  δυνατότητα  που  του  παρέχει  να  συμμετέχει  στα  κοινά  και  να  δραστηριοποιείται  οικονομικά,  ευνοεί  την  άμιλλα  και  τη  δημιουργική  συνεργασία  και  αφήνει  περιθώρια  για  φιλανθρωπική  δράση,   στ)  τον  πολιτικό  τομέα,  αφού  η  οικονομική  αυτάρκεια   εξασφαλίζει  την  ανεξαρτησία  και  την  απομάκρυνση  από  καθοδήγηση  και  ελέγχους.                                                                                                  Σε  κοινωνικό  επίπεδο,  αναλογικά  ωφελεί  α)  τον  οικονομικό  τομέα,  αφού  αναπτύσσει  το  εμπόριο  και   τη  βιομηχανία,  περιορίζει   την  ανεργία  και  εξασφαλίζει  τη  συλλογική  πρόοδο  και  ανάπτυξη,  β)  τον  κοινωνικό  τομέα,  αφού  περιορίζει  τη  φτώχεια  και  βελτιώνει  το  βιοτικό  επίπεδο  των  πολιτών,  ελαχιστοποιεί  τις  κοινωνικές  ανισότητες  και  οδηγεί  σε  δικαιότερη  οικονομική  πολιτική  και  επομένως  σε  αρμονική  κοινωνική  συνύπαρξη,  γ)  τον  πολιτικό  τομέα,  αφού  η  οικονομική  αυτάρκεια  και  η  συμμετοχή  των  πολιτών  οδηγούν  στην  υγιή  πολιτική  συνείδηση  και  τελικά  στη  δημοκρατία.  Η  αξιοπρέπεια  και  η  ελευθερία  στην  πολιτική  σκέψη  και  πράξη  απομακρύνουν  εξωτερικές  παρεμβάσεις  και  άλλες  εξαρτήσεις,  δ)  τον  πνευματικό – πολιτιστικό   τομέα,  αφού  η  αποδέσμευση  από  κάθε  είδους  δουλείες  διαμορφώνει  επιλογές  με  κριτήρια  τον  ιδεολογικό  προσανατολισμό  και  τις  ηθικές  αξίες  που  κυριαρχούν  στην  κοινωνία  με  αποτέλεσμα  την  πνευματική  και  πολιτιστική  στερέωση  του  έθνους.

ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ  ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ  ΤΟΥ  ΧΡΗΜΑΤΟΣ

Σε  ατομικό  επίπεδο,  όταν  το  χρήμα  αναδεικνύεται    υπέρτατη  αξία  και  η  απόκτησή  του  καθίσταται  σκοπός  ζωής,  ο  άνθρωπος  δοκιμάζεται  από  ολέθριες  συνέπειες  α)  στον  οικονομικό  τομέα,  αφού  είτε  παρασύρεται  στη  σπατάλη  και  τη  χλιδή  με  αποτέλεσμα  την  οικονομική  απραξία  και  την  επακόλουθη  φτώχεια  είτε  στη  φιλαργυρία  με  αποτέλεσμα  την  υποβάθμιση  της  ποιότητας  ζωής  του,                β)  στον  πνευματικό  τομέα,  αφού  συγχέεται  το  « έχειν »  με  το  « είναι »  με  αποτέλεσμα  την  υποτίμηση  της  αξίας  της  πνευματικής  καλλιέργειας  και  την  υπεροχή  της  χρησιμοθηρικής  αντίληψης  για  τη  γνώση,   γ)  στον  επαγγελματικό  τομέα,  αφού  παραγκωνίζονται  οι  ιδαίτερες  κλίσεις  και  οι  δυνατότητες  του  ανθρώπου  με  στόχο  η  εργασία  να  αποτελέσει  πηγή  κέρδους  και  όχι  πηγή  χαράς  ,  ικανοποίησης  και  προσωπικής  δημιουργίας.  Έτσι,  το  άτομο  αποστασιοποιείται  ψυχικά  από  το  αντικείμενο  εργασίας  του  και  δεν  εισπράττει  τα  θετικά  συναισθήματα  που  ενισχύουν  τη  δημιουργικότητα,     δ)  στον  ψυχολογικό  τομέα,  αφού  αφ ’ενός  επιτείνεται  το  άγχος  και  η  ανασφάλεια  του  ατόμου  λόγω  της  υπερεργασίας  του  σε  ένα  άκρως  ανταγωνιστικό  περιβάλλον  και  αφ’ ετέρου  - αν  επιτευχθεί  ο  επιθυμητός  πλούτος – αναπτύσσονται  η  υπεροψία,  η  αλλαζονεία  και  η  έπαρση  με  αποτέλεσμα  την  αλλοτρίωση  της  ανθρώπινης  ψυχής  και  την  ψυχολογική  εξάρτησή  της  από  το  χρήμα ( φιλοχρηματία,  πλεονεξία ).  Τελικά,  η  εσωτερική  ανελευθερία  οδηγεί  στη  δυστυχία,   ε)  στον  ηθικό  τομέα,  αφού  η  πραγματοποίηση  των  υλικών  στόχων  πολλές  φορές   προυποθέτει είτε  αδιαφορία  για  τα  δεινά  που  πλήττουν  τον  κόσμο  είτε   αναστολή  των  ηθικών  αρχών,   παραβατική  συμπεριφορά  και  έλλειμμα  ανθρωπιάς  και  αλτρουισμού  με  αποτέλεσμα  τη  δολιότητα,  την  εξαπάτηση  και  την  εμπορευματοποίηση  των  ανθρώπινων  σχέσεων,  στ)  στον  κοινωνικό  τομέα,  αφού  κυριαρχούν  οι  αλλοτριωμένες  ανθρώπινες  σχέσεις  που  βασίζονται  σε  ωφελιμιστικά  κριτήρια  ( άκρατο  ατομικισμό  και  υστεροβουλία )  με  αποτέλεσμα  την  απαξίωση  της  ανθρώπινης  ύπαρξης  και  τη  χρησιμοποίησή  της  ως  μέσο  εκπλήρωσης  οικονομικών  επιδιώξεων.  Σε  ακραίες  περιστάσεις,  η  βία  και  η  εγκληματικότητα  αποτελούν  ανεκτή  συμπεριφορά,  εάν  χρησιμεύουν  στην  επίτευξη  του  επιθυμητού  στόχου   ζ)  στον  πολιτικό/ ιδεολογικό  τομέα,  αφού  η  διαρκής  και  μονοδιάστατη  επιδίωξη  του  ατόμου  να  βελτιώσει  την  οικονομική  του  κατάσταση  το  αποστασιοποιεί  από  την  πίστη  του  σε  υψηλές  αξίες  και  ιδανικά,  το  απομακρύνει  από  πολιτικές  και  ιδεολογικές  αναζητήσεις  και  βοηθά  στην  ανάπτυξη  ενός  υπέρμετρου  ατομικισμού  που  εκμηδενίζει  τη  διάθεσή  του  να  συμμετέχει  συλλογικά  στην  πολιτική  ζωή  του  τόπου  του  και  αμβλύνει  την  αγωνιστικότητά  του.           Σε  κοινωνικό  επίπεδο,  πλήττονται  όλοι  οι  τομείς ( οικονομικός,  κοινωνικός,  πολιτικός ,  πνευματικός )  αφού  α)  εμποδίζεται  η  κοινωνική  πρόοδος  και  η  δημιουργία   σε  κοινωνικό  επίπεδο,  β)   επικρατεί  η  κοινωνική  αδικία  και  οι  εσωτερικές  αντιπαλότητες  και  ταραχές  με  αποτέλεσμα  να   εμφανίζονται  φαινόμενα  ρατσισμού  και  εκμετάλλευσης  των  αδυνάτων   και    ταυτόχρονα   να    αυξάνουν  τα  φαινόμενα  κοινωνικής  παθογένειας ,   γ)   εμπορευματοποιούνται  οι  αξίες  και  τα  κοινωνικά  αγαθά  με  αποτέλεσμα     να   πλήττονται  ευαίσθητοι  χώροι,  όπως  της  τέχνης,  του  πνεύματος  και  του  αθλητισμού,   να  αλλοιώνεται  ο  χαρακτήρας  τους,  να  στρεβλώνεται  η  λειτουργία  τους  και  να  εκφυλίζονται  οι  πραγματικοί  τους  στόχοι,   δ)  πλήττεται  η  δημοκρατία   και  έτσι  το  άτομο  δεν  ενδιαφέρεται   για  το  κοινό  καλό  ούτε  προσπαθεί  γι’ αυτό  ε)  τα  οικονομικά  αδύναμα  κράτη  ελέγχονται  από   οικονομικά   εξουσιαστικά  κέντρα  με  κίνδυνο  το  ξέσπασμα  πολέμων  για  εξυπηρέτηση  οικονομικών  στόχων

Η  ΣΩΣΤΗ  ΣΤΑΣΗ  ΤΟΥ  ΑΝΘΡΩΠΟΥ  ΑΠΕΝΑΝΤΙ  ΣΤΟ  ΧΡΗΜΑ

Για  να  παρακάμψει  ο  άνθρωπος  τις  αρνητικές  επιδράσεις  του  χρήματος  στη  ζωή  του  θα  πρέπει  να  ενσωματώσει  στις  αξίες  του  την  πνευματική  καλλιέργεια  και  γνώση  με  κατεύθυνση  ανθρωπιστική.  Θα  πρέπει,  δηλαδή,  να  ιεραρχήσει  σωστά  τις  ανάγκες  και  επιθυμίες  του,  ώστε  να  επιτυγχάνει  την  ευτυχία  και  όχι  απλά  την  ευπορία.  Συγκεκριμένα,  θα  πρέπει  η  κάθε  επιλογή  του  να  απομακρυνθεί  από  την  ιδιοτέλεια,  τον  υλισμό  και  τον  καταναλωτισμό  και  να  συμπορευθεί  με  το  πνεύμα  του  ανθρωπισμού  και  του  αλτρουισμού  που  βασίζεται  σε  ηθικές  και  κοινωνικές  αξίες ( αγάπη,  δικαιοσύνη,  ισότητα ,  σύνεση).    Έτσι,  το  χρήμα  θα  αποτελέσει  το  μέσο  για  καλύτερη  ποιότητα  ζωής   του  ανθρώπου   και  όχι  αυτοσκοπό. Ο  ίδιος  θα  αναχθεί  σε  αξία  και  δε  θα  αποτελεί   υποχείριο   του  χρήματος.  Άρα,  θα  αξιολογεί  τους  συνανθρώπους  του   με  κριτήριο  την  ολοκλήρωση  της  προσωπικότητάς  τους  και  όχι  την  οικονομική  τους  δύναμη.  Και  ταυτόχρονα,  θα  χρησιμοποιεί  το  χρήμα  ως  μέσο  για  την  εκδήλωση  των  συναισθημάτων  του  και  όχι  ως  μέσο  εξόντωσης  των  αδυνάτων.

Ιδιαίτερα  σημαντική  είναι  η  καλή  σχέση  των  νέων  με  το  χρήμα,   αφού  με  αυτόν  τον  τρόπο  οι  νέοι  ατενίζουν  με  αισιοδοξία  το  μέλλον.  Απαλλαγμένοι  από  προβλήματα  επιβίωσης,  στρέφονται  σε  καλύτερες  και  ολοκληρωμένες  σπουδές,  επιλέγουν  γνήσιες  μορφές  ψυχαγωγίας,  και  επενδύουν  στις  κοινωνικές  αρετές  της  ανθρωπιάς,  της  δικαιοσύνης  και  της  ισότητας.  Αναπτύσσουν,  έτσι,  αυτοπεποίθηση  και  θετικά  συναισθήματα  που  προοιωνίζουν  βελτίωση  σε  όλους  τους  τομείς  και  για  όλους  τους  ανθρώπους.

ΓΛΩΣΣΑ   ΚΑΙ    ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Γλώσσα  είναι  ο  συμβατός  κώδικας  επικοινωνίας,  που  αποτελείται  από  σύνολο  σημείων  που  στηρίζονται  σε  αρχές  και  κανόνες  και  χρησιμοποιείται  από  τα  μέλη  μιας  γλωσσικής  κοινότητας,  ώστε  να  επικοινωνήσουν  μεταξύ  τους.

Πολιτισμός  είναι  το  σύνολο  των  υλικών,  πνευματικών,  τεχνικών  επιτευγμάτων  και  επιδόσεων  καθώς  και  των  αξιών,  που  είναι  αποτέλεσμα  των  δημιουργικών  δυνάμεων  και  των  ικανοτήτων  του  ανθρώπου  και  που  εκφράζεται  ιστορικά  στους  τύπους  και  στις  μορφές  οργάνωσης  και  δράσης  της  κοινωνίας.

Οι  δύο  έννοιες  συνυφαίνονται  και  αλληλεπιδρούν   α)  στον  πνευματικό  τομέα,  αφού  λέξεις  και  σκέψεις  αποτελούν  τις  δύο  όψεις  του   νομίσματος  της  επικοινωνίας  των  ανθρώπων,  αφού   ο  λεξιλογικός  πλούτος  αντικατοπτρίζει  την  πολυσύνθετη  σκέψη,  το  φιλοσοφικό  στοχασμό,  το  ευρύ  πολιτισμικό  πεδίο  που  με  τη  σειρά  τους  καλλιεργούν  την  εκφραστική  ικανότητα,  το  σύνθετο  λόγο  και  διευρύνουν  το  λεξιλογικό  πλούτο,  αφού  το  καλλιτεχνικό  δημιούργημα  προκύπτει  από  διαλογισμό  και  προβληματισμό  του  καλλιτέχνη  αλλά  και  εκφράζεται  ή  προσεγγίζεται  με  λέξεις,  αφού  η  γλώσσα  και  η  σκέψη  ενός  λαού  αποτυπώνεται  με  σαφήνεια  σε  κάθε  μορφή  λαϊκού  πολιτισμού,  αφού  οι  ξένες  επιρροές  που  υφίσταται  ο  λαός  -είτε  ως  μίμηση  είτε  ως  αφομοίωση-  είναι  εμφανείς  στο  λεξιλόγιό  του,  αφού  ο  τεχνικός  πολιτισμός  επανατροφοδοτεί  τη  γλώσσα  με  νέους  επιστημονικούς  και  τεχνικούς  όρους .   β)  στον  ηθικό  τομέα ,  αφού  η  ποιότητα  και  το  επίπεδο  των  ανθρώπινων  σχέσεων  και  της  ανθρώπινης  επικοινωνίας  διαμορφώνουν  τις  αξίες  και  τα  ιδανικά  μιας  κοινωνίας,  και  αυτά  με  τη  σειρά  τους  προσδιορίζουν  την  ποιότητα  της   ζωής   των  ανθρώπων,  δηλαδή   τον  πολιτισμό  τους.   γ)  στον  ψυχολογικό  τομέα,  αφού  οι  εξωτερικοί  παράγοντες ( φύση,  κλιματολογικές  συνθήκες,  πολιτικό,  κοινωνικό,  οικονομικό  περιβάλλον )  διαμορφώνουν  τα  χαρακτηριστικά  ενός  ανθρώπου  ή  ενός  λαού,  δηλαδή  επηρεάζουν  τον  ψυχισμό  του  και  αυτό  εκφράζεται  με  τη  γλώσσα  που    αυτός   χρησιμοποιεί  ( αναλυτική,  λακωνική  ή  ρητορική ).   δ)  στον  κοινωνικό  τομέα,  αφού  η  ποιότητα  των  κοινωνικών  σχέσεων  ( τυπικές,  επαγγελματικές,  φιλικές…)  διαφαίνεται   στο  καθημερινό  λεξιλόγιο  των  ανθρώπων  και  αποκαλύπτει  την  απλή  ή  σύνθετη  δομή   της  κοινωνίας  καθώς  και  το  είδος  των  σχέσεων  ( οικονομικές,  πολιτικές,  σχέσεις  κατακτητή – κατακτημένου  )  που  αυτή  είχε  ή  έχει  με  άλλους  λαούς   ε)  στον  πολιτικό  τομέα ,  αφού  το  λεξιλόγιο  αποκαλύπτει  αλλά  και  διαμορφώνει  το  είδος  του  πολιτεύματος ( λεξιλόγιο  πλούσιο  σε  ιδεολογία,  σε  πολιτικές  αξίες,  σε  επιχειρήματα  παραπέμπει  σε    δημοκρατικά  πολιτεύματα  λαών  με  πλούσια  πολιτική  δράση  και  με  ελευθερία  και  πολυμορφία  σκέψης  και  άποψης )

ΟΙ  ΓΛΩΣΣΕΣ  ΣΤΗΝ  Ε. Ε.  ΔΙΑΚΡΙΝΟΝΤΑΙ  ΣΕ  ΙΣΧΥΡΕΣ  ΚΑΙ  ΑΣΘΕΝΕΙΣ

Ισχυρές  χαρακτηρίζονται   οι  γλώσσες  εργασίας  των  θεσμικών  οργάνων  της  Ε.Ε. (αγγλική,  γαλλική,  γερμανική ).  Ασθενείς  χαρακτηρίζονται  όλες  οι  υπόλοιπες  γλώσσες  ,  είτε  επειδή  έχουν  μικρό  αριθμό  ομιλητών,  είτε  επειδή  έχουν  μειωμένη  ζήτηση  εκμάθησης  και  χρήσης  από  τους   υπόλοιπους  Ευρωπαίους.    Μέσα  σε  ένα  κράτος,  ισχυρή  θεωρείται  η  γλώσσα  που  μιλιέται  από  το  μεγαλύτερο  μέρος  των  πολιτών,  ενώ  ασθενείς  όσες  μιλιούνται  από  μειονότητες.

ΟΙ  ΙΣΧΥΡΕΣ  ΓΛΩΣΣΕΣ  ΠΛΕΟΝΕΚΤΟΥΝ  ΕΝΑΝΤΙ  ΤΩΝ  ΑΣΘΕΝΩΝ

Οι  ισχυρές  γλώσσες  ανήκουν  σε  ισχυρές  χώρες,  οι  οποίες   α)  επιβάλλουν  μαζί  με  την  οικονομία  και  την  πολιτική  τους  και  τη  γλώσσα  τους, δηλαδή,  και  τον  πολιτισμό  τους,   β)  ελέγχουν  την  τεχνολογία  και  τα  μ.μ.ε.  και  έτσι  προβάλλουν  τις  θέσεις, την  τέχνη,  τον  πολιτισμό  τους,   γ)  έχουν  επιβάλλει  τη  γλώσσα  τους  σε  πολυάριθμα  ανθρώπινα  σύνολα  εξ’ αιτίας  της  προηγούμενης  αποικιακής  πολιτικής  τους,   δ)  επιβάλλουν  τη  γλώσσα  τους  ως  κυρίαρχο  όργανο    στη  διεθνή  διπλωματία  λόγω  της  πολιτικής  και  οικονομικής  τους  δύναμης,  ε)  παρουσιάζουν  τη  γλώσσα  τους  ως  εκφραστή  του  σύγχρονου  και  του  μοντέρνου.

ΟΙ   ΑΣΘΕΝΕΙΣ   ΓΛΩΣΣΕΣ   ΑΠΕΙΚΟΝΙΖΟΥΝ  ΑΣΘΕΝΕΙΣ   ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥΣ;

Ο  κίνδυνος   να  κινδυνεύουν  οι  ασθενείς  γλώσσες   είναι  σοβαρός,  αφού  ομιλούνται  από  περιορισμένο  αριθμό  ανθρώπων  και   έχουν  μικρή  παραγωγή  σε  όλους  τους  τομείς  του  πολιτισμού.  Εκφράζουν  τον  πολιτισμό  μικρών  χωρών  οι  λαοί  των  οποίων  νιώθουν  μειονεκτικά  απέναντι  στον  πολιτισμό  των  ισχυρών  χωρών -  ακόμη  κι  αν  ο  πολιτισμός  τους  υπερέχει  ποιοτικά -  ,   μιμούνται  άκριτα   τα  ξενόφερτα  πολιτισμικά  στοιχεία  και  αλλοτριώνονται  πολιτισμικά.   Και  τέλος,  συρρικνώνονται  ολοένα  και  περισσότερο,  αφού  ο  γλωσσικός  μοντερνισμός  επιβάλλει  την  αντικατάσταση  πολλών  λέξεων  από  ξενόφερτα  γλωσσικά  μορφώματα.

Για  να  περιοριστεί  αυτό  το  ενδεχόμενο  αποτελεί  αναγκαιότητα  α)  η  ενίσχυση  του  εθνικού  πολιτισμού  με  δραστηριότητες  πολιτιστικών  οργανώσεων,  τοπικών  συλλόγων  και  νέων  καλλιτεχνών  που  επιτρέπουν  τη  διατήρηση  της  εθνικής  συνείδησης,  αφού  η  διάσωση  της  γλώσσας  συνδέεται  άρρηκτα  με  τη  διαφύλαξη  της  πολιτιστικής  φυσιογνωμίας  και  τη  συντήρηση  της  ιστορικής  μνήμης             β)  η  παροχή  καλύτερης  γλωσσικής  εκπαίδευσης   γ)  η  σε  βάθος  γνώση  της  ιστορικής  κληρονομιάς   δ)  η  προστασία  της  γλώσσας  από  ξενικές  επιδράσεις  με  τη  σύσταση  ειδικών  επιστημονικών  ομάδων   ε)  η  προσαρμογή  στα  γλωσσικά  δεδομένα  κάθε  χώρας  των  σύγχρονων  επιστημονικών  και  τεχνολογικών  επιτευμάτων  .

ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ  ΛΟΓΟΣ    και    ΓΡΑΠΤΟΣ   ΛΟΓΟΣ

Ο   προφορικός  λόγος  παρουσιάζει  τα  παρακάτω  πλεονεκτήματα :                                                     α)  είναι  άμεσος  και  φυσικός  και  επικυρώνει  την  ικανότητα  του  ανθρώπου  να  χειριστεί  τη  γλώσσα,   β)  είναι  αυθόρμητος  και  ζωντανός  και  ικανοποιεί  τις  καθημερινές  ανάγκες  του  ανθρώπου,   γ)  είναι  αποτελεσματικός  επειδή  ενισχύεται  από  την  παραστατικότητα  ( εξωγλωσσικά  στοιχεία : χειρονομίες,  έκφραση  του  προσώπου,  βλέμμα,  διάθεση,  τόνος  της  φωνής  - παραγλωσσικά  στοιχεία : επιτονισμός,  παύσεις,  προφορά,  ένταση  φωνής ),   δ)  είναι  απλός,  αφού  χρησιμοποιεί  παρατακτική  ή  ασύνδετη  και  ενεργητική  σύνταξη,   ε)  είναι  σαφής,  γιατί  επιδέχεται  άμεσες  και  σχετικές  διευκρινήσεις,   στ)  είναι  αληθινός,  οικείος  και  ανυπόκριτος,   ζ)  είναι  προνόμιο  και  κτήμα  όλων – ακόμα  και  των  αναλφάβητων - ,   η)  είναι  αμφίδρομος  και    επιτρέπει  την  προσέγγιση  των  ανθρώπων,  την  ανάπτυξη  των  διαπροσωπικών  σχέσεων  και  τη  συγκρότηση  της  κοινωνικής  τους  ταυτότητας,   θ)  προυποθέτει  κρίση  και  προβληματισμό  και  οδηγεί  στη  γνώση  και  στην  αλήθεια,  δηλαδή  στην  πραγματική  σοφία,   ι)  προηγείται  του  γραπτού  λόγου  ιστορικά,  βιολογικά  και  ποσοτικά  και   ια)              εξελίσσεται,  αφού  εκφράζει  τις  ανθρώπινες  ανάγκες  και  αντιλήψεις

Παρουσιάζει,  όμως,  και  τα  παρακάτω  μειονεκτήματα :   α)  είναι  εφήμερος,  αφού  μένει  μόνο  όσο  συγκρατείται  από  το  ακουστικό  αισθητήριο,  τη  συνείδηση  ή  τη  μνήμη,   β)  είναι  απροσχεδίαστος  και  γι’ αυτό  συχνά  χαρακτηρίζεται  από  εκφραστική  προχειρότητα,  ελλειπτικότητα  και  ασυνταξίες  (  « γεμίσματα »,  παύσεις,  λέξεις  ασαφούς  σημασίας  ),    γ)  είναι  πιο  αναλυτικός  και  γι’ αυτό  λιγότερο  ακριβής,    δ)  είναι  μη  επεξεργασμένος  λεξιλογικά  και  άρα  δε  διασφαλίζει  την  ορθή  μεταφορά  και  πρόσληψη  του  μηνύματος

 Ο  γραπτός  λόγος  παρουσιάζει  τα  παρακάτω  πλεονεκτήματα :  α)  είναι  προσχεδιασμένος  και   άρα  επιμελημένος  ως  προς  τη  σύνταξη,  τη  διατύπωση  και  το  λεξιλόγιο,   β)  είναι  αυστηρός ,   λογικός   και  πρωτότυπος  στη  χρήση  της  γλώσσας,   γ)  είναι  πυκνός,  σαφής  σε  νοήματα   ή  αναλυτικός –εάν  χρειάζεται -και  επομένως  ακριβής,  αφού  επιλέγει  προσεκτικά  τις  κατάλληλες  λέξεις,   δ)  είναι  ποικίλος  ως  προς  τον  αριθμό  μεταβατικών  λέξεων,  υποτακτικών  συνδέσμων  και  σχημάτων  μακροπερίοδου    λόγου,  ώστε  να  προκαλέσει  το  ενδιαφέρον  των  αναγνωστών,     ε)  προτιμά   την  παθητική  σύνταξη  για  να  εμμείνει  στην  ενέργεια,   στ)  είναι  λόγος  που  υπερβαίνει  το  παρόν  και  τείνει  στη  γενίκευση    ζ)  είναι  ικανός  να  καταστήσει  αθάνατο  τον  προφορικό  λόγο ( παραδόσεις,  μύθοι,  θρύλοι…)

Παρουσιάζει,  όμως,  και  τα  παρακάτω  μειονεκτήματα :  α)  είναι  προνόμιο  των  καλλιεργημένων  ατόμων  και  των   αναπτυγμένων  κοινωνιών,  β)  είναι  σχεδόν  πάντα  απαρχαιωμένος,  αφού  αντιπροσωπεύει  παλαιότερες  γλωσσικές  μορφές  και  όχι  πρόσφατες  γλωσσικές  εξελίξεις,   γ)  είναι  τεχνητός  και  απόμακρος  από  την  καθημερινή  ζωή,  υποκριτικός  και  καθόλου  αυθόρμητος,  αφού  αποτελεί  χρονοβόρα  διαδικασία  που  προυποθέτει  λογική  διεργασία,  δ)  είναι  ατελής  για  την  απόδοση  της  ομιλίας,  αφού  αποδίδει  μόνο  τα  φωνήματα  και  εξαρτημένος,  αφού  είναι  μεταγενέστερος  του  προφορικού  λόγου,  ε)  δεν  ανατροφοδοτείται   από  τις  αντιδράσεις  του  κοινού.

ΣΥΜΒΟΛΗ  ΤΟΥ  ΛΟΓΟΥ  ΣΤΟΝ  ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ  ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ

Ο  προφορικός  λόγος   α)  αποτέλεσε  όργανο  επιβίωσης ( επικοινωνία  για  την  εξασφάλιση  της  τροφής )  και  συνοχής ( οργάνωση  για  την  αντιμετώπιση  φυσικών  κινδύνων  και  επίβουλων  εχθρών )  των  ανθρώπινων  κοινωνιών,   β)   εξασφάλισε  τον  ενιαίο  πολιτιστικό  χαρακτήρα  των  κοινωνιών  συντηρώντας  και  μεταδίδοντας  με  τεχνικές  απομνημόνευσης  την  παράδοση  στις  επόμενες  γενιές,   γ)  συνέβαλε  στην  αρμονική  λειτουργία  της  κάθε  κοινωνίας  με  τον  προσδιορισμό  των  δικαιωμάτων  και  των  υποχρεώσεων  κάθε  μέλους  της,   δ)  συνετέλεσε  στη  σύγχυση  του  παρελθόντος  με  το  παρόν,  της  ιστορίας  με  το  μύθο  και  του  ατόμου  με  την  ομάδα  στις  προϊστορικές  κοινωνίες.

Ο  γραπτός  λόγος   α)  αποθηκεύει  τις  γνώσεις  και  τις  κληροδοτεί  στους  μεταγενέστερους  με  την  τυπογραφία  και  τα  βιβλία,   β)  βοηθά  στην  εμπέδωση  των  γνώσεων  με  την  επανάληψη,   γ)  καθιστά  αυτόνομες  τις  υποκειμενικές  απόψεις  και  επιτρέπει  στην  κριτική  λειτουργία  να  ελέγξει  την  ακρίβειά  τους,    δ)  αναπτύσσει  τις  επιστήμες,  τα  γράμματα,  τις  τέχνες  και  γενικά  εξελίσσει  τον  πολιτισμό,   ε)  διευρύνει  τους  πνευματικούς  ορίζοντες  και  απελευθερώνει  από  προκαταλήψεις  και  δεισιδαιμονίες,   στ)  διασφαλίζει  τη  δικαιοσύνη  και  την  ελευθερία  και  ενισχύει  τη  δημοκρατία,  κοινοποιώντας  τους  νόμους  και  διαφυλάσσοντας  στη  μνήμη  κείμενα  καταστασιακού  χαρακτήρα  και  ταυτόχρονα  ιστορικής  σημασίας ( νόμους,  συνθήκες,  συντάγματα ),   ζ)  απαθανατίζει  το  γλωσσικό  μήνυμα  και  το  ανεξαρτητοποιεί  από  το  δημιουργό  του,   η)  διαχώρισε  την  ιστορική  από  την  προϊστορική  περίοδο,   θ)  περιόρισε  τη  δύναμη  του  ιερατείου,  κατά  την  αρχαιότητα,  αφού  μόνο  αυτό  κατείχε  και  διέδιδε  τη  γνώση

ΓΛΩΣΣΙΚΟ   ΖΗΤΗΜΑ

Ονομάζεται  το  πρόβλημα  και  η  διαμάχη  που  δημιουργήθηκε  στην  Ελλάδα  για  είκοσι  περίπου  αιώνες  από  τη  συνύπαρξη  δύο  γλωσσικών  τύπων,  της  καθαρεύουσας  και  της  δημοτικής.  Ξεκίνησε  το  146 μ.Χ.  με  τον  Διονύσιο  τον  Αλικαρνασσέα,  που  θέλησε  να  ξαναζωντανέψει  την  Αττική  διάλεκτο  ( αττικισμός )  και  έληξε  το  1976,  όταν  καθιερώθηκε  ως  επίσημη  γλώσσα  η  δημοτική.

                                                                             ΠΑΛΛΗ    ΧΑΡΑ - ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ